- پیشگفتار 1
- مشرق سخن 7
- فصل اوّل: امام حسن مجتبی (ع) 7
- تولّد 11
- تبارشناسی امام حسن مجتبی (ع) 11
- نامگذاری 11
- نسب امام مجتبی (ع) 12
- چهره و اندام 13
- محبوب پیامبر (ص) 14
- دوران جوانی و نوجوانی 19
- همسران و فرزندان 21
- امام حسن (ع) از نگاه صحابه و دیگران 23
- شخصیتشناسی امام حسن (ع) 26
- سید جوانان اهل بهشت 26
- بندگی و ارتباط با خدا 28
- علم و دانش 30
- سخنوری 32
- شجاعت 34
- سیره سیاسی امام حسن (ع) 37
- حلم و بردباری 47
- مروت و جوانمردی امام 50
- تواضع امام حسن (ع) 54
- اطعام و رسیدگی به محرومان 55
- سخاوت امام (ع) 56
- شهادت امام حسن (ع) 61
- صبر و بردباری 66
- جود و کرم 66
- گزیدهای از سخنان امام حسن (ع) در منابع اهل سنت 66
- مکارم اخلاق 67
- بهترین و بدترین مردم 67
- بهترین برادر 68
- عوامل نابودی و هلاکت 68
- میزان محبت به اهل بیت (علیهم السلام) 69
- فواید رفتن به مساجد 70
- فصل دوم: امام زین العابدین (ع) 72
- طلوع سخن 72
- تبارشناسی حضرت سجاد (ع) 75
- نامگذاری 77
- اشاره 78
- شخصیتشناسی امام زینالعابدین (ع) 78
- 1. دانش 78
- اشاره 78
- الف: اصول اعتقادی 80
- ابعاد مختلف صحیفه سجادیه 80
- اشاره 80
- ب: احکام و فروع دین 81
- 2. عبادت و بندگی 84
- 3. شایستگی سیاسی و مقبولیت مردمی 92
- 4. سخاوت حضرت 104
- 5. تواضع و فروتنی 107
- 6. حلم و گذشت 109
- امام سجاد (ع) از دیدگاه صحابه و دیگران 112
- دو کرامت از امام سجاد (ع) و فرجام کار 114
- بیماری امام، مصلحتی الهی 117
- پرواز به سوی دوست 118
- تفکر 120
- قناعت 120
- سپاسگزاری 120
- سخنان حکمتآموز حضرت سجاد (ع) در منابع اهل سنت 120
- دعا و مناجات 121
- دوستی 121
- بردباری 121
- امر به معروف و نهی از منکر 121
- معیار دوست گزینی 122
- توبه 122
- قتل عمد 123
- چاپلوسی 123
- طغیان بدن 123
- کتمان علم 123
- غیبت 123
- خنده بلند 124
- دوستی و دیدار برای خدا 124
- نام نیک 124
- عبادت 124
- ترک گناه 125
- تعلیم 125
- مطلع سخن 126
- فصل سوم: امام محمد باقر (ع) 126
- تبارشناسی امام باقر (ع) 130
- همسر و فرزندان 133
- امامت حضرت 135
- ویژگیهای ظاهری 135
- شخصیتشناسی امام باقر (ع) 136
- بندگی و پارسایی 136
- دانش و بینش امام (ع) 141
- شاگردان حضرت 145
- سیره سیاسی امام باقر (ع) 146
- زهد حضرت 153
- امام و انس به قرآن 154
- تسلیم و رضا 157
- همدردی با مصیبت دیدگان 157
- اخلاق معاشرت 159
- مناعت طبع امام باقر (ع) 160
- دنیا گریزی 161
- بخشندگی و سخاوت 162
- امام باقر (ع) در نزد شخصیتهای اهل سنت و نقل کرامتی از ایشان 164
- برگی از کرامات حضرت 167
- پرواز به سوی دوست و گلبرگی از سخنان حضرت 169
- شهادت امام (ع) 169
- پرتوی از سخنان تابناک امام باقر (ع) 171
- رسیدگی به دوستان 172
- پرهیز از خصومت و جدال 172
- خدامحوری و دنیاگریزی 173
- دعا و نیایش 176
- ارزش عالم 176
- حُسن خلق و مدارا با برادران ایمانی در مسایل اقتصادی 177
- رفع اتهام 178
- پرهیز از کسالت 178
- سپیده سخن 179
- فصل چهارم: امام صادق (ع) 179
- تبارشناسی حضرت صادق (ع) 183
- شخصیتشناسی امام صادق (ع) 185
- 1. جایگاه علمی امام (ع) 185
- 2. عبادت و بندگی 192
- 3. موضعگیری سیاسی امام صادق (ع) 195
- 4. خوشرویی و حُسن خلق 199
- 5. مستجاب الدعوه 201
- 6. احسان و رسیدگی به محرومان 205
- 7. بردباری و گذشت 209
- 8. آراستگی ظاهری 212
- میوه دادن درخت خشکیده 214
- کراماتی از حضرت صادق (ع) و فرجام زندگی 214
- ترور نافرجام 215
- شهادت امام صادق (ع) 216
- رابطه دعا و عمل 218
- محبت به مردم 218
- نماز 218
- دوستی اهل بیت (علیهم السلام) 218
- سخنان حکمتآموز حضرت در منابع اهل سنت 218
- ایجاد فتنه 219
- عاق والدین 219
- پیروی از عترت 219
- دوستی خانواده علی (ع) 220
- منزلت علی (ع) 220
- صبر بر آزار همسایه 220
- کنترل خشم 220
- فلسفه تحریم ربا 221
- تواضع 221
- فرار از معصیت 221
- امتیاز انسان 221
- دختران و پسران 222
- عوامل عزّت 222
- تقوا 222
- تأثیر همنشینی با بدان 222
- منابع و مآخذ 223
پس ناگزیر امام با شرایطی بسیار سخت، به صلح تن در داد. (1)
از جمله مواد صلحنامه اینکه خون شیعیان محترم بماند و به علی(ع) دشنام ندهند. (2)
اما معاویه به مفاد صلح نامه عمل نکرد، به عنوان نمونه، مروان را حاکم مدینه گردانید او روزگار را بر امام و یارانش تنگ گرفت و مروان حتی از رفت و آمد یاران آن حضرت به خانهاش، جلوگیری کرد، لذا با اینکه حضرت ده سال در مدینه بودند، یاران کمتر توانستند از منبع علم و دانش آن عزیز بهره ببرند. به همین جهت روایات منقول از آن امام، اندک است. مروان حتی سعی داشت، در حضور امام(ع) نسبت به حضرت علی(ع) بدگویی کند و هم گاهی برخی را واداشت که به خود امام حسن(ع) توهین کنند. (3)
از دیگر مفاد صلح نامه این بود که امام(ع) حکومت را به معاویه واگذارد بدین شرط که به کتاب خدا و سنت پیغمبر(ص) و سیره خلفای شایسته عمل کند. (4)
پس از معاویه حکومت متعلق به حسن(ع) است و اگر برای او حادثهای پیش آمد متعلق به حسین(ع) میباشد. (5)
هیچ کس را بر خطاهای گذشتهاش مؤاخذه نکند و مردم عراق
1- تاریخ یعقوبی، ج 2، صص 207- 204
2- مقاتل الطالبین، ص 26
3- تاریخ الخلفا، سیوطی، ص 190
4- همان، 194
5- شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 4، ص 8