زبان به کام عطش صفحه 137

ص:142

سوی خیام حرم، ره می سپردند.

با توجّه به آنچه گفته شد، کسی بر اسب سوار است و می تازد ولی در حال جنگیدن نیست؛ کسی کمین کرده و پیاده است و خود را کاملاً پشت سر سوار قرار می دهد، وقتی دست سوار از جانب پیاده، مورد اصابت ضربه شمشیر واقع شود، به یقین از ناحیه مچ یا ساعد یا آرنج ضربه نمی خورد بلکه از ناحیه کتف یا بازو، مورد آسیب واقع می شود و این، همان است که در مقاتل آمده: «ید» که اگر «مچ» «ساعد» یا «آرنج» بود، همان به کار می رفت. (البته به جز نقلی که دلالت داشت دست چپ مولا، از ناحیه ساعد مورد اصابت ضربه قرار گرفته که روایتی مرسل از کتابی مجهول است).

با چه چیز قطع شده؟ شمشیر؟

آنچه در تاریخ و مقاتل ذکر می شود این است که دشمنان پشت نخل ها در کمین نشسته و دستان مولا را از پشت سر قطع کردند، یعنی دو دست حضرت عبّاس علیه السّلام، مورد اصابت ضربه قرار گرفته و از بدن جدا شد. البته در برخی مقاتل آمده است که طوری ایشان را تیرباران ساختند که پیکر مبارک، بسیار آسیب دید، لکن در نهایت...