مهدویت از نگاه مفسران اهل سنّت صفحه 119

ص:129

قطب بالاصاله، (1) قطب الوقت، (2) له مرتبه القطب. (3)

2. اقتداء واطاعت

در بیشتر تفاسیر اهل سنّت قضیه نزول حضرت عیسی علیه السلام و اقتداء به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نقل شده است (4) که در جای خود بررسی خواهد شد؛ امّا نکته مهم آن است که اقتدای مسیح علیه السلام به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، حکایت از فضل ایشان نسبت به همه حتی پیامبر اولوالعزم دارد و در روایت نبوی صلی الله علیه و آله و سلم نیز اقتداء عیسی بن مریم علیهما السلام به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در شمار افتخارات مسلمانان شمرده شده است. (5)

برخی تفاسیر نیز در ضمن صحبت از اصحاب امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف (که به طور مفصّل این بحث در جای خود خواهد آمد) مقاماتی را برای ایشان نقل می کند

1- روح المعانی، آلوسی، ج11، ص199-200. «و الذی یغلب علی ظنی أن القطب قد یکون من غیرهم لکن قطب الأقطاب لا یکون إلا منهم لأنهم أزکی الناس أصلا و أوفرهم فضلا و أن من ینال هذه الرتبه منهم لا ینالها إلا علی سبیل الأصاله دون النیابه و الوکاله».
2- تفسیر منسوب به ابن عربی، ج2، ص226 -227. «و الامام الذی یتأخر هو المهدی و انما یتأخر مع کونه قطب الوقت مراعاتا لادب ...».
3- روح المعانی، آلوسی، ج3، ص352. «فالخلافه الباطنه لب الخلافه الظاهره، و بها یذب عن حقیقه الإسلام، و بالظاهره یذب عن صورته، و هی مرتبه القطب فی کل عصر، و قد تجتمع مع الخلافه الظاهره کما اجتمعت فی علی کرم اللّه تعالی وجهه أیام إمارته، و کما تجتمع فی المهدی أیام ظهوره، و هی و النبوه رضیعا ثدی».
4- روح المعانی، آلوسی، ج 11، ص214. «قد ذهب معظم أهل العلم إلی أنه حین ینزل یصلّی وراء المهدی - رضی اللّه تعالی - عنه صلاه الفجر». و ج 13، ص95.
5- الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 4، ص101،و ج 16، ص106. درّ المنثور، سیوطی، ج 2، ص242. بیان المعانی، ملا حویش، ج 4، ص79. التفسیر الحدیث، عزه دروزه، ج 4، ص520.لباب التّأویل، بغدادی، ج 1، ص252 و ج 4، ص112. معالم التنزیل، بغوی، ج 4، ص167. «قال رسول اللّه - صلّی اللّه علیه و سلّم -: کیف أنتم إذا نزل ابن مریم فیکم و امامکم منکم». تفسیر مظهری، ج 2قسم 1، ص57 و ج 8، ص358. روح المعانی، آلوسی، ج 13، ص95.