کتابخانه بالقرآن

مهدویت از نگاه مفسران اهل سنّت صفحه 176

صفحه 176

ص:186

حرکت می کند. (1) البته برخی تفاسیر دیگر انگیزه این لشکرکشی را تخریب بیت اللّه الحرام دانسته اند (2) و عده ای دیگر بدون ذکر انگیزه این لشکرکشی تنها

1- روح المعانی، آلوسی، ج 11، ص330. «و قیل فی آخر الزّمان حین یظهر المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و یبعث إلی السفیانی جندا فیهزمهم ثم یسیر السفیانی إلیه حتی إذا کان ببیداء من الأرض خسف به و بمن معه فلا ینجو منهم إلّا المخبر عنهم فالفزع فزع ما یصیبهم یومئذ». و همچنین تعابیری مانند رجل من اهل بیتی، رجل من قریش، رجل من اهل مکه و رجل من امتی که به قرینه سایر روایات بر امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف قابل تطبیق است: الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 7، ص393 - 392. «روی مسلم عن عبد اللّه بن الزبیر أن عائشه - رضی اللّه عنها - قالت: عبث رسول اللّه - صلی اللّه علیه و سلم - فی منامه، فقلت: یا رسول اللّه، صنعت شیئا فی منامک لم تکن تفعله؟ فقال: "العجب، إن ناسا من أمتی یؤمون هذا البیت برجل من قریش قد لجأ بالبیت حتی إذا کانوا بالبیداء خسف بهم"». درّ المنثور، سیوطی، ج 5، ص240- 241. «یعوذ عائذ بالحرم فیبعث الیه بعث فإذا کانوا ببیداء من الأرض خسف بهم ... یأتی جیش من قبل المشرق یریدون رجلا من أهل مکه حتی إذا کانوا بالبیداء خسف بهم فیرجع من کان امامهم لینظر ما فعل القوم فیصیبهم ما أصابهم ... یبایع الرجل من أمتی بین الرکن و المقام کعده أهل بدر فیأتیه عصب العراق و أبدال الشام فیأتیهم جیش من الشام حتی إذا کانوا بالبیداء خسف بهم ... و یخرج رجل من أهل بیتی فیبلغ السفیانی فیبعث الیه جندا من جنده فیهزمهم فیسیر الیه السفیانی بمن معه حتی إذا صار ببیداء من الأرض خسف بهم فلا ینجو منهم إلّا المخبر عنهم». و ج 6، ص58. «عن أم سلمه - رضی اللّه عنها - عن النبیّ - صلّی اللّه علیه و سلّم - قال یکون اختلاف عند موت خلیفه فیخرج رجل من أهل المدینه هاربا إلی مکه فیأتیه ناس من أهل المدینه فیخرجونه و هو کاره فیبایعونه بین الرکن و المقام و یبعث الیه بعث من الشام فیخسف بهم».
2- الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 14، ص314. «قال ابن عباس: نزلت فی ثمانین ألفا یغزون فی آخر الزّمان الکعبه لیخربوها». البحر المحیط، ابو حیان، ج 7، ص279. «یغزون الکعبه لیخربوها». کشاف، زمخشری، ج3، شرح ص296. «و ذلک أن ثمانین ألفا یغزون الکعبه لیخربوها». و ص593. «یغزون الکعبه لیخربوها». کشف الاسرار، میبدی، ج 8، ص152. «فی الخبر انّ جیشا یغزون الکعبه لیخرّبوها». حاشیه الصاوی علی تفسیر الجلالین، ابن صاوی، ج3، ص285. «و قیل نزلت فی ثمانین الفا یأتون فی آخر الزّمان یغزون الکعبه لیخربوها». تفسیر القرآن الکریم، طه الدره، ج11، ص543. «یغزون الکعبه لیخربوها». روح البیان، حقی، ج 7، ص310. «فیقصدون الکعبه لیخربوها». در تفسیر ابن عربی حرکت به قصد خانه خدا را مطرح می کند و تعبیر لیخربوها ندارد اما از آن این قصد شوم استفاده می شود: أحکام القرآن، ابن عربی، ج3، ص530. «و فی بعض الآثار و فی صحیح الأخبار أنه سیخسف بجیش فی البیداء یقصد البیت».