مهدویت از نگاه مفسران اهل سنّت صفحه 177

ص:187

به اصل آن و مسیر آن اشاره می کنند. (1)

ه) جنایات در مدینه

لشگری که برای سرکوبی قیام مهدوی گسیل شده سه شبانه روز در شهر مدینه غارت و فساد خواهند کرد و بعد از آن به سوی مکه حرکت می کنند. (2) بی تردید کارهای ناشایست و فساد سه روزه در مدینه و قصد هتک حرمت به حرم امن الهی و ولی اللّه الأعظم، زمینه های نزول عذاب (خسف) را بر ایشان فراهم می آورد.

و) سرنوشت

سرنوشت لشکر سفیانی به طور اجمالی این است که در سرزمین بیداء در زمین فرو خواهند رفت که تفصیل آن در بحث های بعدی بررسی خواهد شد.

4. 4. چگونگی خسف بیداء

در بعضی از تفاسیر اهل سنّت، بدون اشاره به چگونگی خسف، فقط به اصل آن اشاره شده است (3) و در تفاسیر دیگر در مورد خصوصیات خسف

1- جامع البیان، طبری، ج 22، ص129. «ثم یخرجون متوجهین إلی مکه».و رک: الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 14، ص315. البحر المحیط، ابو حیان، ج 7، ص279. الکشف و البیان، ثعلبی، ج 8، ص95. التفسیر الحدیث، عزه دروزه، ج 4، ص296. درّ المنثور، سیوطی، ج 5، ص240- 241. «یبعث ناس إلی المدینه... لا تنتهی البعوث عن غزو بیت اللّه حتی یخسف بجیش منهم».
2- الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 14، ص315. «و یحل جیشه الثانی بالمدینه فینتهبونها ثلاثه أیام و لیالیها ثم یخرجون متوجهین إلی مکه». و رک: الکشف و البیان، ثعلبی، ج 8، ص95. جامع البیان، طبری، ج 22، ص129. «و یخلی جیشه التالی بالمدینه، فینهبونها ثلاثه أیام و لیالیها، ثم یخرجون متوجهین إلی مکه». و رک: التفسیر الحدیث، عزه دروزه، ج 4، ص296. البحر المحیط، ابو حیان، ج 7، ص279. «فیبعث جیشا إلی المدینه فینتهبونها ثلاثه أیام، ثم یخرجون إلی مکه ».
3- تفسیر مقاتل، ج3، ص70. «فإذا انتهوا إلی البیداء خسف بهم». و رک: الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 7، ص393 - 392. جامع البیان، طبری، ج 22، ص129. البحر المحیط، ابو حیان، ج 7، ص279. أحکام القرآن، ابن عربی، ج3، ص530. کشاف، زمخشری، ج3، شرح ص296. درّ المنثور، سیوطی، ج 5، ص241. و ج 6، ص58. حاشیه الصاوی علی تفسیر الجلالین، ابن صاوی، ج3، ص285. معانی القرآن، نحاس، ج5، ص425. تفسیر القرآن الکریم، طه الدره، ج11، ص543. روح البیان، حقی، ج 7، ص310. روح المعانی، آلوسی، ج 11، ص330.