مهدویت از نگاه مفسران اهل سنّت صفحه 190

ص:200

بپذیرند. (1) این اعتلای دین اسلام به صورت طبیعی نابودی و یا در اقلیت قرار گرفتن و خواری ظالمان و کفار را در پی دارد که در ضمن تفسیر آیه «لَهُمْ فِی الدُّنْیَا خِزْیٌ وَلَهُمْ فِی الْآخِرَهِ عَذَابٌ عَظِیمٌ» (2) و آیه «وَلَنُذِیقَنَّهُم مِنَ الْعَذَابِ الْأَدْنَی دُونَ الْعَذَابِ الْأَکْبَرِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ» (3) به آن اشاره شد که خزی و خواری دنیوی کفار و ظالمان (4) و عذاب اکبر (5) آنها در زمان حکومت مهدوی محقق خواهد شد و مؤمن و کافر از هم جدا می شوند. (6)

1- الجامع لاحکام القرآن، قرطبی، ج8، ص121. البحر المحیط، ابو حیان، ج5، ص34. مفاتیح الغیب، فخر رازی، ج16، ص40.تفسیر سور آبادی، ج1، ص504. غرائب القرآن، نظام الدین، ج3، ص458. الکشف و البیان، ثعلبی، ج3، ص352و ج5، ص34 - 35. السراج المنیر، خطیب شربینی، ج1، ص479. جامع لطائف التفسیر، قماش، ج25، ص196و ج26، ص262. تفسیر اللباب، ابن عادل، ج1ص2610.
2- سوره بقره:2، آیه 114.
3- سوره سجده: 32، آیه 21.
4- جامع البیان، طبری، ج1، ص699. تفسیر ابن أبی حاتم، ج1، ص211و ج4، ص1133. درّ المنثور، سیوطی، ج1، ص108. البحر المحیط، ابو حیان، ج1، ص529. تفسیر اللباب، ابن عادل، ج1، ص358. کشف الاسرار، میبدی، ج1، ص325 -326. الکشف و البیان، ثعلبی، ج1، ص261. فتح القدیر، شوکانی،ج 1، ص132. فتح البیان، قنوجی، ج1، ص183.
5- البحر المحیط، ابو حیان، ج7، ص198. «العذاب الاکبر... و عن جعفر بن محمد علیهما السلام انه خروج المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بالسیف». «تفسیر عز ابن عبدالسلام »، ج2، ص553. تفسیر منسوب به ابن عربی، ج 2، ص214. «وَ یَوْمَ تَقُومُ السَّاعَهُ بمحشر الأجساد أو ظهور المهدی علیه السلام ... و قهر المهدی - علیه السلام - إیاهم و تعذیبه لهم لکفرهم به و بعدهم عنه». تفسیر القرآن، سمعانی، ج4، ص252. «و العذاب الاکبر هو خروج المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بالسیف». النکت و العیون، ماوردی، ج4، ص365. «و الاکبر خروج المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف قاله جعفر الصادق علیه السلام ». روح المعانی، آلوسی، ج11، ص132. «و عن جعفر بن محمد رضی اللّه تعالی عنهما انه خروج المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بالسیف».
6- تفسیر منسوب به ابن عربی، ج 2، ص139. «وَ یَوْمَ تَقُومُ السَّاعَهُ بوقوع القیامه الصغری یُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ عن رحمه اللّه و تحیّرهم فی العذاب، غیر قابلین للرحمه، أو القیامه الکبری بظهور المهدیّ و قهرهم تحت سطوته و حرمانهم من رحمته و حینئذ یتفرّق النّاس بتمیز المؤمن عن الکافر».