مهدویت از نگاه مفسران اهل سنّت صفحه 68

ص:78

برداشت کرده اند (1) به معنی زمان آمدن ویا انقراض یک قوم.

اگر از آیه تأخیر عذاب تا زمان انقراض یک گروه مؤمن یا غیر مؤمن (2) ویا تأخیر عذاب مقید به آمدن یک گروه ظالم (3) باشد، آیه بی ارتباط با مهدویت خواهد بود و اما اگر بگوئیم آیه بیان گر تأخیر عذاب تا آمدن گروه معدودی مؤمن است تا مأمور عذاب غیر مؤمنین باشند می توان امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و یاران خاصش را از مصادیق آیه برشمرد.

جمع بندی و نتیجه گیری آیه

یکی از معانی امت، گروه است و آیه غایت تأخیر عذاب کفار را به انقراض و یا آمدن آن گروه مقید کرده است و بنابر معنی دوم می توان امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و اصحاب خاصش را از مصادیق این گروه موعود دانست.

آیه «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْر أَنَّ الْأرض یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُون» (4)

1- التبیان، طوسی، ج 5، ص: 452. «أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلی أُمَّهٍ مَعْدُودَهٍ» اخر الی حین أمه معدوده کما قال «وَ ادَّکَرَ بَعْدَ أُمَّهٍ» ای بعد حین. و هو قول ابن عباس و مجاهد و قتاده و الزجاج و الفراء و غیرهم». تفسیر ابن کثیر، ج 4، ص: 267. «و قوله: وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلی أُمَّهٍ مَعْدُودَهٍ الآیه. یقول تعالی و لئن أخرنا العذاب و المؤاخذه عن هؤلاء المشرکین إلی أجل معدود و أمد محصور». الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 10، ص: 9. «قوله تعالی: (وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلی أُمَّهٍ مَعْدُودَهٍ) اللام فی" لَئِنْ" للقسم، و- الجواب" لَیَقُولُنَّ". و- معنی" إِلی أُمَّهٍ" إلی أجل معدود و حین معلوم، فالأمه هنا المده، قاله ابن عباس و- مجاهد و- قتاده و- جمهور المفسرین».
2- مفاتیح الغیب، فخر رازی، ج 17، ص: 152 .« وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلی أُمَّهٍ مَعْدُودَهٍ أی إلی حین تنقضی أمه من الناس انقرضت بعد هذا الوعید». الجامع لأحکام القرآن، قرطبی، ج 10، ص: 9. « و المعنی إلی مجی ء أمه لیس فیها من یؤمن فیستحقون الهلاک أو إلی انقراض أمه فیها من یؤمن فلا یبقی بعد انقراضها من یؤمن».
3- التبیان، طوسی، ج 5، ص: 453. «و قال الجبائی: معناه الی أمم بعد هؤلاء یکلفهم فیعصونه فتقتضی الحکمه إهلاکهم و إقامه القیامه. و قال الرمانی: معناه الی جماعه معدوده بانه لیس فیها من یؤمن فإذا صاروا الی هذه الصفه أهلکوا بالعذاب، کما أهلک قوم نوح فی الدنیا ».
4- سوره انبیاء: 21،آیه 105.