- سخن ناشر 1
- اشاره 11
- اشاره 15
- تعریف اصطلاحی «تفسیر» 17
- اشاره 17
- تعریف اصطلاحی «روایت» 18
- ضرورت پژوهش در زمینه روایات تفسیری فریقین 21
- پیشینه پژوهش در زمینه روایات تفسیری فریقین 23
- اشاره 29
- منابع خاص تفسیر روایی 30
- اشاره 30
- یکم) تفسیر قمی 32
- دوم) تفسیر عیاشی 33
- سوم) تفسیر نورالثقلین 34
- چهارم) تفسیر صافی 34
- ششم) تفسیر طبری 35
- پنجم) البرهان فی تفسیر القرآن 35
- هفتم) الدرّ المنثور 36
- اشاره 43
- یکم) دوره حضور ائمه (علیهم السلام) (قرن 3 - 1) 45
- منابع عام حدیثی شیعه 45
- اشاره 45
- دوم) دوره جمع و تبویب (محدّثان متقدم، قرن 4 و 5) 46
- اشاره 57
- منابع عام حدیثی اهل سنت 57
- اشاره 57
- یکم) دوره منع نگارش حدیث (قرن 1) 58
- دوم) دوره تجویز نگارش حدیث (قرن 2) 61
- سوم) دوره جمع و تبویب اولیه (قرن 3) 62
- چهارم) دوره گسترش و تنظیم (قرن 4 و 5) 64
- ششم) دوره معاصر (قرن 14 و 15) 66
- اشاره 73
- جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) در هم آوایی با قرآن 74
- اشاره 85
- الف) وامداری سنت از قرآن در حجیت 88
- ادّله طولی بودن نقش سنت در برابر قرآن 88
- ب) قرآن، میزانِ سنجش روایات 90
- ج) جامعیت قرآن 92
- د) منبع بودن قرآن برای علوم اهل بیت (علیهم السلام) 93
- اشاره 103
- رویکرد روش شناختی در روایات تفسیری 104
- اشاره 115
- تفسیر واژگانی 116
- بهره گیری از تمثیل (تصویرپردازی) 121
- بهره گیری از قواعد ادبی 124
- بهره گیری از روش تفسیر قرآن به قرآن 125
- بهره گیری از ساختار چند معنایی قرآن (بطون) 127
- به کارگیری قاعده جری و تطبیق 133
- بهره گیری از بیان مصادیق (تبیین مصداقی) 140
- اشاره 147
- اشاره 151
- تبیین ترتیب نزول سوره ها و آیات 152
- تبیین مکّی و مدنی بودن آیات و سُوَر 154
- تبیین و تعیین آیات ناسخ و منسوخ 158
- تبیین خواص و فضایل سوره ها و آیات 162
- اشاره 169
- آسیب شناسی روایات اسباب النّزول 172
- الف) ضعف سندی و محتوایی 172
- اشاره 172
- ب) ناسازگاری با مبانی دین 173
- اشاره 183
- تفصیل جزئیات آیات الأحکام 185
- تبیین جزئیات قصص 189
- آسیب شناسی روایات تفسیری قصص 190
- اشاره 195
- نمونه هایی از تخصیص عمومات آیات، به وسیله روایات 199
- نمونه هایی از تقیید اطلاقات آیات توسط روایات 201
- نمونه هایی از توسعه مفاهیم آیات توسط روایات 203
- اشاره 209
- اشاره 211
- الف) آیات قرآن 213
- بررسی دلایل اهل سنت در حجیت تفسیر صحابه 218
- اشاره 225
- نمونه هایی از ساحت باطنی آیات در روایات 226
- نمونه هایی از توسعه معنایی آیات در روایات 228
- «بطن» در ترازوی داوری 231
- اشاره 237
- جری و تطبیق 238
- گستردگی روایات جری 240
- اشاره 245
- رویکرد روش شناختی در روایات تفسیری 246
- اشاره 255
- اشاره 257
- آسیب های سندی 257
- آسیب های متنی 258
- اعتبارسنجی روایات تفسیری 259
- اشاره 259
- نمونه هایی از روایات ضعیف 261
- اشاره 267
- شواهد تاریخی پدیده وضع 268
- نمونه هایی از روایات جعلی 270
- اشاره 277
- عوامل بروز تعارض در روایات 278
- ناسازگاری روایات با مفاد آیات 279
- اشاره 285
- نمونه هایی درباره اوصاف خداوند 286
- نمونه هایی در مورد قصص پیامبران 288
- اشاره 293
- نمونه هایی از تعارض روایات با قرآن و سنت قطعیه 294
- نمونه هایی از تعارض روایات با تاریخ قطعی 295
- نمونه هایی از تعارض روایات با عقل بدیهی 298
- نمونه هایی از تعارض روایات با علم قطعی 298
- تفسیر نشدن شماری از آیات 305
- اشاره 305
- نقل به معنا 308
- تصحیف 310
- تقطیع 311
ص:153
1. کشف ویژگی های اشتراکی و اختصاصی روایات تفسیری شیعه و اهل سنت؛
2. کشف نقاط قوت و ضعف روایات تفسیری و محک زدن هر یک با اصول و معیارهای پذیرفته شده؛
3. دستیابی به تلقی صحیح هر یک از دو طرف، نسبت به روایات طرف دیگر و پرهیز از شتاب زدگی در داوری های غیر منصفانه و ارزیابی های متعصبانه؛
4. دستیابی به برداشت کامل تر و صحیح تر از آیات قرآن.
در آغاز از ویژگی های اشتراکی روایات تفسیری فریقین، در چهار فصل با بیان مهم ترین موارد آنها بحث می شود:
فصل نخست: درباره روایاتی است که اطلاعات جانبی - غیر متنی - را در مورد سوره ها و آیه ها در اختیار مخاطبان قرار می دهند؛
فصل دوم: در مورد روایاتی است که در پی تبیین مفاد آیه به ابهامات موجود در آن، پاسخ می دهند؛
فصل سوم: درباره روایاتی است که به شرح و بسط معنایی پرداخته و جزئیات احکام و قصص را بیان می کنند؛
فصل چهارم: اختصاص به روایاتی دارد که به دنبال کشف مراد جدی متکلم (خداوند) از آیات هستند.
با این بیان، اهم ویژگی های مشترک روایات تفسیری فریقین در چهار موضوع خلاصه می شود: 1. تبیین اطلاعات جانبی آیات؛ 2. تبیین ابهامات (ابهام زدایی)؛ 3. تفصیل جزئیات (معناگستری)؛ 4. تبیین مراد متکلم (کشف مراد جدی).