پژوهشی تطبیقی در روایات تفسیری فریقین صفحه 189

ص:192

تبیین جزئیات قصص

قرآن در نقل قصه ها و رخدادهای گذشتگان، تنها به ذکر نکاتی بسنده کرده است که مستقیم در چارچوب هدف تعلیم و تربیت انسان قرار داشته و از خصیصه عبرت آموزی برخوردار بوده اند. از این رو در قصه های قرآن، حلقه های ناپیدا و ناگفته های فراوانی به چشم می خورد.

طبیعی است که این امر زمینه مراجعه مسلمانان را به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت آن حضرت که بر این حلقه های مفقوده و رازهای ناگفته آگاهی داشتند، فراهم می ساخت و روایات فراوانی در تبیین جزئیات این قصص از آنان به یادگار مانده است که به شماری از آنها اشاره می شود.

بیان جزئیات و تفاصیل داستان های «اصحاب رس»، «اصحاب اخدود»، «مؤتفکات»، «اصحاب رقیم» و مانند اینها که در قرآن به اجمال آمده، در روایات فریقین به تفصیل منعکس شده است.

در ماجرای گاو بنی اسرائیل که داستان آن در اوایل سوره بقره آمده، جزئیات ناگفته این قصه در روایات فریقین بیان شده است.

همچنین جزئیات بیشتری از قصه های آدم و حوا، هابیل و قابیل، ابراهیم و اسماعیل، ساره و هاجر، موسی و هارون، دختران شعیب، هود و صالح، یونس و... در روایات وارد شده و جزئیات دیگری از داستان لقمان و اندرزهای وی، یوسف و زلیخا، عزیز مصر و مانند آن بازگو شده است.

همچنین در روایات، لایه های پنهان تری از اتفاقات صدر اسلام، از مسائل مربوط به جنگ ها، توطئه های یهود و مشرکان، فتنه انگیزی های منافقان علیه پیامبر (صلی الله علیه و آله) و مسلمانان، داستان همسران آن حضرت و ازدواج های متعدد آن