- سخن ناشر 1
- اشاره 11
- اشاره 15
- اشاره 17
- تعریف اصطلاحی «تفسیر» 17
- تعریف اصطلاحی «روایت» 18
- ضرورت پژوهش در زمینه روایات تفسیری فریقین 21
- پیشینه پژوهش در زمینه روایات تفسیری فریقین 23
- اشاره 29
- منابع خاص تفسیر روایی 30
- اشاره 30
- یکم) تفسیر قمی 32
- دوم) تفسیر عیاشی 33
- سوم) تفسیر نورالثقلین 34
- چهارم) تفسیر صافی 34
- پنجم) البرهان فی تفسیر القرآن 35
- ششم) تفسیر طبری 35
- هفتم) الدرّ المنثور 36
- اشاره 43
- یکم) دوره حضور ائمه (علیهم السلام) (قرن 3 - 1) 45
- اشاره 45
- منابع عام حدیثی شیعه 45
- دوم) دوره جمع و تبویب (محدّثان متقدم، قرن 4 و 5) 46
- اشاره 57
- اشاره 57
- منابع عام حدیثی اهل سنت 57
- یکم) دوره منع نگارش حدیث (قرن 1) 58
- دوم) دوره تجویز نگارش حدیث (قرن 2) 61
- سوم) دوره جمع و تبویب اولیه (قرن 3) 62
- چهارم) دوره گسترش و تنظیم (قرن 4 و 5) 64
- ششم) دوره معاصر (قرن 14 و 15) 66
- اشاره 73
- جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) در هم آوایی با قرآن 74
- اشاره 85
- الف) وامداری سنت از قرآن در حجیت 88
- ادّله طولی بودن نقش سنت در برابر قرآن 88
- ب) قرآن، میزانِ سنجش روایات 90
- ج) جامعیت قرآن 92
- د) منبع بودن قرآن برای علوم اهل بیت (علیهم السلام) 93
- اشاره 103
- رویکرد روش شناختی در روایات تفسیری 104
- اشاره 115
- تفسیر واژگانی 116
- بهره گیری از تمثیل (تصویرپردازی) 121
- بهره گیری از قواعد ادبی 124
- بهره گیری از روش تفسیر قرآن به قرآن 125
- بهره گیری از ساختار چند معنایی قرآن (بطون) 127
- به کارگیری قاعده جری و تطبیق 133
- بهره گیری از بیان مصادیق (تبیین مصداقی) 140
- اشاره 147
- اشاره 151
- تبیین ترتیب نزول سوره ها و آیات 152
- تبیین مکّی و مدنی بودن آیات و سُوَر 154
- تبیین و تعیین آیات ناسخ و منسوخ 158
- تبیین خواص و فضایل سوره ها و آیات 162
- اشاره 169
- اشاره 172
- آسیب شناسی روایات اسباب النّزول 172
- الف) ضعف سندی و محتوایی 172
- ب) ناسازگاری با مبانی دین 173
- اشاره 183
- تفصیل جزئیات آیات الأحکام 185
- تبیین جزئیات قصص 189
- آسیب شناسی روایات تفسیری قصص 190
- اشاره 195
- نمونه هایی از تخصیص عمومات آیات، به وسیله روایات 199
- نمونه هایی از تقیید اطلاقات آیات توسط روایات 201
- نمونه هایی از توسعه مفاهیم آیات توسط روایات 203
- اشاره 209
- اشاره 211
- الف) آیات قرآن 213
- بررسی دلایل اهل سنت در حجیت تفسیر صحابه 218
- اشاره 225
- نمونه هایی از ساحت باطنی آیات در روایات 226
- نمونه هایی از توسعه معنایی آیات در روایات 228
- «بطن» در ترازوی داوری 231
- اشاره 237
- جری و تطبیق 238
- گستردگی روایات جری 240
- اشاره 245
- رویکرد روش شناختی در روایات تفسیری 246
- اشاره 255
- آسیب های سندی 257
- اشاره 257
- آسیب های متنی 258
- اشاره 259
- اعتبارسنجی روایات تفسیری 259
- نمونه هایی از روایات ضعیف 261
- اشاره 267
- شواهد تاریخی پدیده وضع 268
- نمونه هایی از روایات جعلی 270
- اشاره 277
- عوامل بروز تعارض در روایات 278
- ناسازگاری روایات با مفاد آیات 279
- اشاره 285
- نمونه هایی درباره اوصاف خداوند 286
- نمونه هایی در مورد قصص پیامبران 288
- اشاره 293
- نمونه هایی از تعارض روایات با قرآن و سنت قطعیه 294
- نمونه هایی از تعارض روایات با تاریخ قطعی 295
- نمونه هایی از تعارض روایات با عقل بدیهی 298
- نمونه هایی از تعارض روایات با علم قطعی 298
- تفسیر نشدن شماری از آیات 305
- اشاره 305
- نقل به معنا 308
- تصحیف 310
- تقطیع 311
ص:248
4- روشمندی روایات تفسیری اهل بیت (علیهم السلام)
اشاره
هدف های آموزشی: 1) آشنایی با روشمندی روایات تفسیری اهل بیت (علیهم السلام) در آموزش روش تفسیر؛ 2) آشنایی با وجه جمع بین قول به جامعیت قرآن و قول به نیازمندی آن به بیان معصوم (علیه السلام)؛ 3) آشنایی با روش تفسیری اهل بیت (علیهم السلام) در آموزش روش تفسیر قرآن به قرآن؛ 4) آشنایی با موارد خارج از رویکرد روش شناختی در روایات تفسیری.
درآمد
در اینکه آیا نقش اهل بیت (علیهم السلام) را در تفسیر آیات قرآن، صرفاً باید نقش آموزگاری ساده دانست که از ابهامات لفظی و مدلول های کلامی پرده برمی دارند، یا فراتر از این، باید نگاه روش شناختی به بیانات آن بزرگواران داشت که ضمن تبیین مبهمات، روش تفسیر را می آموزند و کلید فهم قرآن را تعلیم می دهند، پیش تر مطالبی بیان شد.
بررسی روایات تفسیری اهل بیت (علیهم السلام) و دقت در مضامین کلمات معصومین (علیهم السلام)، به خوبی نشان می دهد که این روایات از ساختار نظام مندی برخوردارند و اهل بیت (علیهم السلام) بسان معلمی خبیر درصدد تعلیم کلیدهای فهم آیات برآمده اند. به بیان دیگر: با بررسی و جست وجو در روایات تفسیری و انس با آنها