پژوهشی تطبیقی در روایات تفسیری فریقین صفحه 288

ص:291

1- (1) . صحیح بخاری، ج2، ص47؛ صحیح مسلم، ج2، ص175؛ مسند احمد، ج2، ص264. متن روایت این است: «ینزل ربّنا تبارک وتعالی فی کلّ لیله إلی السماء الدنیا، حتّی یبقی ثلث اللیل الآخر فیقول: من یدعونی فاستجیب له؟ ومن یسألنی فأعطیته ومن یستغفرنی فأغفر له».
2- (2) . مسند احمد، ج3، ص279؛ صحیح بخاری، ج6، ص47.
3- (3) . صحیح بخاری، ج6، ص72.
4- (4) . قلم، 43.

است، زیرا «کشف ساق» مثالی برای لحظات بیم و خطر است که افراد لباس های بلند خود را بالا می زنند تا آسوده تر بگریزند و لباس، مانع فرارشان نشود.

نمونه هایی در مورد قصص پیامبران

روایات دراین باره که بیشتر به خیال بافی های کودکانه نیز شباهت دارند، بیشتر از زبان ابوهریره و کسانی چون او نقل شده اند. خداوند در جای جای کتاب خود از پیامبران به عظمت، صداقت و پاکی یاد کرده است، ولی در این روایات، زشت ترین گناهان به پیامبران بزرگ نسبت داده شد که به مواردی اشاره می شود:

1. روایاتی که به ابراهیم (علیه السلام)، نسبت دروغ می دهد. از جمله ابوهریره روایت می کند که پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود:

«لم یکذب إبراهیم النبیّ قطّ إلّا ثلاث کذبات: اثنین فی ذات الله. قوله: إنّی سقیم، وقوله: بل فعله کبیرهم هذا، وواحده فی شأن ساره؛ ابراهیم جز سه بار دروغ نگفته است: دو بار برای خدا و یک بار درباره ساره». (1)

همچنین در روایتی می خوانیم: «اهل محشر برای شفاعت به نزد ابراهیم (علیه السلام) می روند، ولی آن حضرت اظهار می دارد که من سه بار دروغ گفته ام؛ ازاین رو، از مقام شفاعت برخوردار نیستم». (2)

2. روایاتی که موسی (علیه السلام) را چهره ای خشن معرفی می کند: به گونه ای که حتی مأمور خداوند (عزرائیل) را سیلی می زند و چشمش را کور می کند. (3)