امتداد رسالت: اثبات امامت و خلافت امیرالمومنین علیه السلام از قرآن و سنت طبق منابع معتبر اهل سنت صفحه 6
- مقدمه 1
- پیشگفتار 3
- اشاره 5
- فصل اول: امامت حضرت علی علیه السلام در قرآن 5
- اشاره 6
- یکم: آیه ی هدایت 6
- بررسی آیه بدون توجه به روایات شأن نزول 6
- طبق روایات معتبر، هادی مردی از بنی هاشم است 8
- روایات نزول آیه در حق امیرالمومنین علیه السلام 10
- بررسی آیه بدون توجه به روایات شأن نزول 15
- دوم: مفرد بودن کلمه ی ولی 15
- روایات نزول آیه در حق امیر المومنین علیه السلام 18
- راویان از طبقه ی صحابه 18
- راویان از طبقه ی تابعین 30
- تأیید اعتبار روایات توسط علمای عامه 35
- اجماع علمای عامه بر نزول آیه ی ولایت در حق علی علیه السلام 41
- اعتراف ابن عثیمین به دلالت آیه ی ولایت بر امامت 42
- بحثی در معنای ولایت 43
- شبهه ی اول: به سیاق آیه ی 51 مائده که از دوستی با یهود و نصاری نهی می کند ، آیه ی 55 نیز در مورد دوستی است 46
- اشاره 46
- پاسخ به مهمترین شبهات در مورد آیه ی ولایت 46
- شبهه ی دوم: رکوع در آیه ی ولایت به معنای خضوع است 47
- شبهه ی سوم: با فقیر بودن حضرت علی علیه السلام ، زکات ممکن نبوده است 48
- شبهه ی چهارم: حصر ولایت به امیرالمومنین علیه السلام ، ولایت دیگر ائمه علیهم السلام را نفی می کند 49
- سوم: آیه ی مباهله 51
- اشاره 51
- اعتراف ابن تیمیه و قنوچی به دلالت آیه بر فضیلت اهل بیت علیهم السلام 55
- به گواهی آیه ، حضرت علی علیه السلام نفس رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم است 56
- به گواهی روایات، حضرت علی علیه السلام نفس رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم است 61
- دلالت آیه بر افضلیت و امامت امیرالمؤمنین علیه السلام 64
- اعتراف علمای اهل سنت به دلالت آیه بر افضلیت امیر مومنان علیه السلام 66
- پاسخ به شبهات علمای اهل سنت 69
- اشاره 71
- فصل دوم: امامت حضرت علی علیه السلام در حدیث 71
- اشاره 72
- یکم: حدیث منزلت 72
- پاسخ به مهمترین شبهات در مورد حدیث منزلت 74
- دوم: حدیث ولایت 93
- اشاره 93
- «ولی» به معنای «ولی امر» در کلام ابوبکر و عمر 95
- دلالت حدیث ولایت بر خلافت و ولایت امر 96
- سوم: حدیث اولویت 97
- چهارم: حدیث امامت 99
- اشاره 105
- پنجم: حدیث اطاعت 105
- دلالت حدیث بر ولی امر بودن امیرالمومنین علیه السلام 107
- ششم: حدیث جدایی 108
- اشاره 108
- دلالت حدیث بر خلافت امیرالمومنین علیه السلام 110
- روایت یکم: 111
- هفتم: احادیث خلافت 111
- اشاره 111
- روایت دوم: 112
- اشاره 112
- روایت سوم: 112
- یکم: خلیفتی فی اهلی 113
- دوم: أخی و وصیی وخلیفتی فیکم فاسمعوا له وأطیعوا 116
- سوم: أخی وصاحبی ووارثی ووزیری 122
- هشتم: احادیث وصایت 125
- اشاره 125
- وصی و وصیت در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم 125
- وصایت امیرالمومنین علیه السلام در حدیث صحیحین 143
- وصی از زبان اهل بیت علیهم السلام 149
- وصی در کتاب های لغت اهل سنت 151
- وصی در اشعار صحابه 152
- اشاره 157
- نهم: حدیث اختیار 157
- نخست: از ابن عباس با پنج طریق 157
- سوم: از ابو ایوب انصاری با دو سند 159
- دوم: ابو هریره 159
- چهارم: علی الهلالی 160
- پنجم: ابو سعید خدری 161
- اشاره 162
- دهم: حدیث غدیر 162
- اسناد حدیث غدیر 163
- اقرار علمای عامه به تواتر حدیث غدیر 164
- اشاره 164
- یکم: شمس الدین ذهبی 164
- دوم: ابن حجر عسقلانی 165
- سوم: جلال الدین سیوطی 165
- ششم: محمد بن اسماعیل الامیر الصنعانی 166
- پنجم: محمد بن جعفر الکتانی 166
- چهارم: ابن حجر هیثمی مکی 166
- هفتم: محمد ناصر الدین ألبانی 167
- هشتم: شعیب الأرنؤوط 168
- الف) مولی به معنای «اولی» از دیدگاه علمای لغت 169
- مولی به معنی اولی به نفس و ولی امر 169
- اشاره 169
- ب) مولی به معنای «اولی» از دیدگاه مفسرین 172
- ج) مولی به معنای «اولی» در کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم 173
- د) نگاهی منطقی به معنای مولی در غدیر 175
- شواهدی محکم بر اراده ی ولایت از حدیث غدیر 177
- شاهد اول: اهتمام حضرت رسول (ص) به حدیث غدیر 177
- شاهد دوم: نزول آیه ی ابلاغ قبل از قضیه غدیر 183
- شاهد سوم : خبر از نزدیکی رحلت 194
- شاهد چهارم: مقارنه ولایت رسول خدا (ص) و امیر مؤمنان علیه السلام 195
- شاهد پنجم: حدیث ثقلین در سیاق حدیث غدیر 197
- شاهد ششم: دعای پس از حدیث غدیر 198
- شاهد هفتم: تبریک و تهنیت مردم به امیر مؤمنان علیه السلام 201
- اشاره 211
- شاهد هشتم: نزول آیه اکمال بعد از قضیه غدیر 211
- اعتراف ناخواسته ی علمای عامه بر نزول آیه ی اکمال در غدیر خم 213
- وفات پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 81 یا 82 روز بعد از نزول آیه ی اکمال 215
- وفات پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در روز 12 ربیع الاول 218
- پاسخ به شبهات پیرامون آیه ی اکمال 219
- شاهد نهم: استدلال امیر مؤمنان علیه السلام به حدیث غدیر 228
- اشاره 228
- یکم: استدلال در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 228
- دوم: استدلال در زمانی که در خلافتشان نزاع شد 230
- شاهد دهم: فهم صحابه از حدیث غدیر 234
- یکم: گروهی از انصار که ابو ایوب انصاری صحابی در میانشان بود 234
- اشاره 234
- دوم: عبد الله بن عباس 235
- سوم: طلحه بن عبید الله 237
- چهارم: حسّان بن ثابت (شاعر) 239
- ششم و هفتم: عمر و ابوبکر 240
- پنجم: ابو طفیل عامر بن واثله 240
- اعتراف علمای اهل سنت به دلالت حدیث غدیر بر ولایت 241
- اشاره 241
- یکم: ابو حامد غزالی متوفای حدود 505 ه_ 241
- دوم: محمد بن طلحه شافعی متوفای 652 ه_ 242
- سوم: سبط بن جوزی حنفی متوفای 654 ه_ 243
- چهارم: محمد بن یوسف گنجی شافعی متوفای 658 ه_ 245
- اشاره 247
- مرتبه اول : برای دعوت اهل یمن به اسلام 247
- پاسخ به شبهه ی شکایت لشکر یمن 247
- مرتبه دوم : برای انجام قضاوت 253
- مرتبه سوم: برای جمع آوری اموال و زکات 254
- نتیجه گیری و جواب 261
- اعتراف علامه شبلی نعمانی 264
- پاسخ به شبهه چرایی عدم طرح حدیث غدیر در مکه 266
- فصل سوم: امامت امیرالمومنین علیه السلام در پرتو عصمت 270
- اشاره 270
- مقدمه اول: ضرورت وجود معصوم بعد از پیامبر (ص) در قرآن 271
- مقدمه دوم (1): امکان وقوع عصمت در غیر انبیا از نظر عامه 273
- مقدمه دوم (2): اعتقاد علمای عامه به عصمت صحابه 274
- نصوص دالّ بر عصمت امیر مؤمنان علیه السلام 277
- اشاره 277
- حدیث یکم: علی مع الحق والحق مع علی 278
- حدیث دوم: من اطاع علیا فقد اطاعنی 282
- حدیث سوم: من فارق علیا فقد فارقنی 283
- حدیث چهارم: اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ، وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ 284
- حدیث پنجم: إنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ اَلثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِی مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِی أَبَداً 285
- آیه ی تطهیر: إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا 289
- اشاره 289
- تشریح نکات آیه 289
- طرح یک شبهه و پاسخ آن 295
- برداشت عصمت از آیه در حدیث نبوی 296
- نزول آیه ی تطهیر در حق پنج تن آل عبا علیهم السلام 298
- اعتراف علمای عامه به نزول خاصه آیه ی تطهیر در حق پنج تن آل عبا 304
- چند نکته پیرامون دخالت سیاق در آیه ی تطهیر 309
- اهل البیت در آیه ی (وَأْمُرْ أَهْلَک بِالصَّلَاهِ) 316
- البیت در حدیث سد الابواب 320
- اشاره 324
- فصل چهارم: غصب خلافت 324
- پیشگویی پیامبر (ص) از خیانت به امیرالمومنین علیه السلام 325
- یاد آوری حق امیرالمومنین علیه السلام در سقیفه و بعد از آن 331
- اشاره ی امیر المومنین علیه السلام به غصب خلافت در شورای شش نفره 335
- اشاره 337
- شبهه: چرا امام علی علیه السلام قیام نکردند تا حقشان را پس بگیرند؟ 337
- اشاره 337
- دلیل قرآنی 337
- دوم: اقتدا به سیره ی حضرت هارون علیه السلام 338
- یکم: اقتدا به سیره ی حضرت موسی علیه السلام 338
- سوم: اقتدا به داستان قضاوت حضرت سلیمان علیه السلام 340
- دستور صبر به امیر المومنین علیه السلام 342
- دلیل نبوی 342
- اشاره 342
- دستور صبر به جناب حذیفه بن یمان 343
- دستور صبر به جناب ابوذر 344
- علت عدم قیام در کلام علوی 349
- فهرست منابع و مآخذ 352
یکم: آیه ی هدایت
اشاره
(إِنّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکلّ قَوْمٍ هادٍ .)(1)
«ای پیامبر ! تو فقط انذار دهنده هستی و برای هر قومی هدایت کننده ای است.»
بررسی آیه بدون توجه به روایات شأن نزول
فخر رازی در تفسیر این آیه، سه قول نقل می کند:
«نخست: اینکه منذر و هادی هر دو به یک معنی هستند؛ بنابراین مفهوم آیه چنین است: «تو فقط انذار دهنده و هدایت کننده ی هر قوم هستی».
دوم: اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم انذار کند و خدا هدایت نماید.
سوم: انذار کننده پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم و هدایت کننده حضرت علی علیه السلام باشد؛ زیرا ابن عباس می گوید: پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم دست مبارکش را بر سینه خود گذارد و فرمود: «اَنَا الْمُنْذِرُ»، سپس اشاره به شانه علی علیه السلام کرد و فرمود: «اَنْتَ الْهادِیُ یا عَلی! بِکَ یَهْتَدی الْمُهتَدُونَ مِنْ بَعْدی!»: «تو هدایت کننده ای یا علی! و به وسیله تو بعد از من هدایت شوندگان هدایت می شوند».»(2)
این تفسیرهای سه گانه را بعضی دیگر از مفسران نیز نقل کرده اند و آنها اصرار دارند که تفسیر آیه، یکی از دو تفسیر اول است؛ زیرا تفسیر سوم مناسب با طرز فکر آمیخته با تعصب آنها نیست.
این در حالی است که تفسیر اول به یقین با ظاهر آیه سازگار نیست؛ زیرا اگر بنا بود هر دو وصف برای پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم باشد باید بفرماید:«اِنَما اَنْتَ مُنْذِرُ وَ هاد لِکُلِ قَوْم»، و به تعبیر دیگر نباید «لکلّ قوم» که جار و مجرور
1- رعد: 7
2- التفسیر الکبیر ج 19 ص 12 واعلم أن أهل الظاهر من المفسرین ذکروا ههنا أقوالا : الأول : المنذر والهادی شیء واحد والتقدیر : إنما أنت منذر ولکل قوم منذر علی حده ومعجزه کل واحد منهم غیر معجزه الآخر . الثانی : المنذر محمد صلی الله علیه و آله وسلم والهادی هو الله تعالی روی ذلک عن ابن عباس رضی الله عنهما وسعید بن جبیر ، ومجاهد ، والضحاک . والثالث : المنذر النبی . والهادی علی . قال ابن عباس رضی الله عنهما : وضع رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم یده علی صدره فقال : ( أنا المنذر ) ثم أومأ إلی منکب علی رضی الله عنه وقال : ( أنت الهادی یا علی بک یهتدی المهتدون من بعدی) .