ص:57
فخر رازی بعد از ذکر این حدیث می گوید:
این خبر دلالت بر این دارد که اصحاب بر این که بسم الله الرحمن الرحیم جرء قرآن و فاتحه است و بهتر است که بلند خوانده شود، اجماع دارند ». (1)
ب- بیهقی با سه سند و شافعی با دو سند از عبد الله بن عثمان، از خثیم، از اسماعیل بن عبید بن رفاعه، از پدرش نقل می کنند که:
«معاویه به مدینه آمد ونماز را بدون بسم الله الرحمن الرحیم خواند و وقتی که خم و یا بلند می شد، تکبیر نمی گفت. مهاجرین و انصار بعد از نماز، ندا سر دادند: ای معاویه! آیا از نمازت دزدیدی؟ بسم الله الرحمن الرحیم و تکبیر را چه کردی؟ معاویه وقتی نماز دیگری خواند، بسم الله الرحمن الرحیم وتکبیر را به زبان آورد ». (2)
نماز بدون بسم الله الرحمن الرحیم معاویه
عبد الله بن ابی بکر بن حفص بن عمر بن سعد می گوید: