دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 121

بلاذری در این زمینه می نویسد:

علی (ع ) به خانه خود بازگشت . همه مردم ، از اصحاب رسول خدا(ص ) و دیگران ، با شتاب و در حالی که فریاد می زدند و شعار می دادند امیرالمومنین ، علی است ، به خانه او ریختند و گفتند:

دستت را دراز کن تا با تو بیعت کنیم که مردم را ناگزیر از فرمانروا و حاکمی است . علی گفت : انتخاب خلیفه در حد شما نیست ، این وظیفه اصحاب بدر است ؛ هر کس را که آنها انتخاب کردند، خلیفه خواهد بود.

در پاسخ امام ، تمامی اصحاب بدر که در قید حیات بودند، به خدمت امام رسیدند و گفتند:

ما هیچکس را شایسته تر از تو برای احراز مقام خلافت نمی شناسیم ...

علی (ع ) چون چنان دید، بر منبر رفت . نخستین کسی که از منبر بالا رفت و دست بیعت به دست علی زد، طلحه بود؛ با انگشتهای فلج و از کار افتاده اش ، که امام آن را چنین تعبیر کرد: این دست هر پیمانی را ببندد، می شکند و زیر پا می گذارد! (305)

طبری نیز آورده است که حبیب بن ذویب ، بیعت طلحه را با دست فلج و از کار افتاده اش چنین تعبیر کرد:

نخستین دستی که برای بیعت پیش رفت ، دست فلج و از کار افتاده ای بود، این کار سامان نمی پذیرد! (306)

اینک پس از بررسی رویدادهای مهم تاریخی در تشکیل حکومت در صدر اسلام ، آراء و

نظریات هر دو مذهب را درباره خلافت و امامت مورد بحث و تحقیق قرار می دهیم . نخست ، نظریات مذهب خلفا را مقدم می داریم .