دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 131

چون پایه های اصلی کعبه به حد رسید، بر سر اینکه کدام قبیله افتخار نصب حجرالاسود را نصیب خود گرداند، میانشان اختلاف افتاد و کار بالا گرفت تا آنجا که به نزاع کشید. آنگاه سوگند خوردند و آماده جنگ با یکدیگر شدند. و با بنوعدی بن کعب قرار گذاشتند که تا حد مرگ پایداری کنند و به عنوان همبستگی دستهایشان را در کاسه ای پر از خون فرو بردند و لعقه الدم (خون لیسان ) نام گرفتند. (335)

ب - واژه بیعت در فرهنگ اسلام

گفتیم که بیعت ، یا دست به دست زدن ، در واژه عرب به معنای قبول معامله و انجام آن است .

اما در اسلام ، این واژه نشانه پیمانی است که بیعت کننده ، متعهد می شود تا مقررات ویژه ای را، که برای هر دو طرف مشخص است ، نسبت به بیعت گیرنده رعایت کند و از او فرمانبرداری داشته باشد. مثلا گفته می شود: علیه مبایعه . یعنی بر این قرار پیمان بست .

خداوند در قرآن کریم می فرماید:

ان الذین یبا یعونک انما یبایعون الله ید الله فوق ایدیهم فمن نکث فانما ینکث علی نفسه

و من اوفی بما عاهد علیه الله فسیوتیه اجرا عظیما. یعنی کسانی که با تو بیعت کردند، با خدا پیمان بستند و دست خدا روی دستشان است . پس هر کس که آن را بشکند، خودش را شکسته است و هر کس بر آنچه با خدا پیمان بسته وفا کند، بزودی خداوند او را پاداش بزرگ عطا فرماید. (الفتح / 10).

در اینجا ما از سنت پیامبر اسلام سه نمونه از مواردی را که آن حضرت از مسلمانان بیعت گرفته است ، می آوریم .

نخستین بیعت

نخستین بیعتی که در اسلام صورت گرفت بیعت عقبه اولی بود. داستان از این قرار بود که دوازده نفر از مردان شهر مدینه ، که مسلمانان شده بودند، با حضرتش در آنجا بیعت کردند. عباده بن صامت ،که یکی از آن مردان بود، این واقعه را چنین تعریف کرده است :