دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 156

به اوصیای خود نموده اند تا پس از ایشان شریعت آنان را به مردم برسانند و سرپرستی امتشان را به عهده بگیرند.

در این امت نیز حاتم پیامبران الهی (ص )، چون دیگر پیامبران پیش از خود عمل فرمود و علی را برای تبلیغ شریعت و سرپرستی امتش وصی خود قرار داد، و توسط او نیز به یازده امام بعد از وی از فرزندانش همین وصیت را کرد و مسلمانان را بر این امر، گاهی با به کار بردن لفظ وصی و مشتقات آن ، و زمانی با الفاظ دیگر، که همین معنا را می رساند، آگاه ساخته است .

بدین ترتیب و با این وصیت ، علی (ع ) لقب وصی یافت و این نام برای او علم گردید. و ما بعدها در این مورد، آنجا که از نصوص وارد شده از پیامبر خدا(ص ) در تعیین فرمانروای بعد از خودش سخن خواهیم گفت ، ضمن آوردن سخن کسانی که چنین نصوصی را باور ندارند و معتقدند که پیغمبر اسلام (ص ) توجهی به امر مسلمانان و حکومت آنان در بعد از خودش نداشته و به کسی هم وصیت نکرده است ، بتفصیل به بحث خواهیم پرداخت .

بررسی آراء مذهب خلفا

اشاره

پس از بررسی اصطلاحات هفتگانه ای که گذشت ، بررسی دلایلی که دو مذهب درباره مساله خلافت و امامت آورده اند، آسان می شود. اینک ، بنا به قراری که تا کنون مراعات کرده ایم ، ارزیابی دلایل مذهب خلفا را مقدم می داریم .

نظر ابوبکر و عمر درباره خلافت

1- اشاره کردیم که ابوبکر در روز سقیفه بنی ساعده گفت :

بجز قریش کسی دیگر شایسته این حکومت و

فرمانروایی نیست . چه ، آنها از نظر حسب و نسب در میان عرب شرف و مرکزیت دارند. از این رو من یکی از این دو نفر، عمر و ابوعبیده ، را که هر دو قریشی می باشند برای حکومت بر شما شایسته می بینیم . پس با هر کدام که مایل هستید بیعت کنید! (371)