دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 212

محمد بن عبدالله ، از نوادگان حسن بن علی بن ابی طالب (ع )، هنگامی که علیه منصور، خلیفه عباسی ، قیام کرد و مردم شهر مدینه با وی به خلافت بیعت کردند، طی نامه مفصلی که در پاسخ نامه منصور نوشت ، دلایلی آورده و ثابت کرده است که او از منصور برای احراز خلافت و به دست گرفتن زمان امور مملکت شایسته تر است . او از جمله چنین استدلال کرده است .

پدر ما علی ، هم امام بود و هم وصی پیغمبر. اینک تو، با زنده بودن فرزندانش ، چگونه حق

مسلم ایشان را از امامت و ولایت او به ارث برده ای ؟

اگر چه منصور پاسخ محمد را طی نامه ای جداگانه داد، امام در برابر این دلیل او سکوت کرد و چیزی ننوشت و همین سکوت وی ، اعتراف او را به صحت چنین ادعایی می رساند. (478)

13- اعتراف هارون به وصایت اهل بیت : در اخبار الطوال ، شرحی مفصل درباره اصمعی (479) آمده است که فشرده آن از این قرار است :

اصمعی می گوید که بر هارون الرشید وارد شدم . او به دنبال پسرهایش ، محمد، و عبدالله ، فرستاد و چون حاضر شدند، آن دو را در کنار خود، و در سمت راست چپ خویش بنشانید و به من فرمان داد تا از آن دو پرسشهایی کنم . من پرسشی از هر دو درباره فنون ادب کردم و آن دو بخوبی از عهده پاسخ بر آمدند.

آنگاه که هارون از من پرسید: این دو را چگونه یافتی ؟ پاسخ دادم :ای امیرالمومنین من مانند این دو، در هوش و زیرکی و فهم و درایت و... تا کنون کسی را ندیده ام . به سبب گفته من ، هارون دو فرزندش را به سینه فشرد و سرشک از دیدگانش فروبارید. پس آن دو را فرمان داد تا بازگردند و چون از در بیرون شدند به من گفت : آنگاه که میان این دو برادر دشمنی پدید آید و میانشان کینه و نفرت آشکار شود و کارشان به جنگ و خونریزی بکشد، تا آنجا که بیشتر زندگان آرزوی مرگشان را بنمایند، شما چه حالی خواهید داشت ؟ گفتم :ای امیرالمومنین ، این مساله

ای است که منجمان به هنگام تولد ایشان سرهم کرده اند، و یا اینکه دانشمندان درباره آنها گمان برده اند؟ هارون گفت : نه ، بلکه حقیقتی است که علما، از اوصیا، و ایشان از پیامبران ، درباره سرنوشت این دو برادر ابراز داشته اند و...

آورده اند که مامون ، خلیفه عباسی ، در دوران خلافتش می گفت : پدرم رشید، تمام رویدادهای بین من و برادرم ، امین ، را به سالها پیش از اینکه اتفاق بیفتد، از موسی بن جعفر ()شنیده بود و از آن جهت آن حرفها را می زد. (480)

هارون از به کار بردن لفظ اوصیا ائمه اهل بیت ، یعنی موسی بن جعفر و پدرش امام صادق و جدش امام باقر و پدر جدش علی بن الحسین و سپس حسن و حسین و پدرشان علی بن ابی طالب (علیهم السلام ) را در نظر داشته و منظورش از انبیا، رسول خدا(ص ) بوده و همین اطمینان او را بر آن داشته است تا دست به کاری بزند که در هیچیک از خلفای عباسی سابقه نداشته است . چه ، مورخان در این مورد چنین آورده اند: