دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 296

یعنی قرار دادن روایات ساختگی به جای روایات صحیح ؛ زیرا اینان چنان روشی را به رسول خدا(ص ) نسبت داده اند، در برابر آنچه از سیره راستین پیامبر در باب علو اخلاق کریمه او در نزد همه مسلمانان به حد تواتر رسیده است .

اینان این قبیل روایات را از آن رو به رسول خدا(ص ) نسبت داده اند، تا روایت ام المومنین عایشه را در مورد لعن و نفرین پیغمبر به حکم بن ابی العاص ، پدر مروان ، خلیفه اموی ، که پیش از این آوردیم ، کتمان کرده بر آن سرپوش بگذارند و یا روایتی را که به حد تواتر از پیغمبر اسلام (ص ) درباره معاویه رسیده ، به مدح و ثنای وی تاویل و معنی کنند، همان گونه که ابن کثیر چنین کرده است .

و چون ما این قبیل احادیث را در جلد دوم کتاب احادیث ام المومنین عایشه و جلد سوم کتاب نقش ائمه در احیاء دین مورد ارزیابی قرار داده ایم ، موردی برای طرح آنها در اینجا نمی بینیم .

بر سر سخن بازآییم

بار دیگر به بحث درباره تاویل معنای روایت ، از انواع کتمان و پرده پوشی بازگردیم .

از این نوع تاویل ، خبر برداشتن حد شرابخوارگی است از ابو محجن به وسیله سعد بن ابی وقاص که ابن فتحون و ابن حجر در مقام تاویل سخن سعد که بی هیچ ملاحظه و پرده پوشی گفته بود: به خدا

سوگند که تو را به جرم شربخوارگی حد نخواهیم زد، برآمده اند. تفصیل این رویداد بعدها در همین کتاب خواهد آمد.

همچنین در بحثی که در آینده نزدیک درباره این نص پیغمبر(ص ) که فرموده است تعداد ائمه و جانشینان حضرتش دوازده نفر می باشند خواهیم داشت ، روشن خواهیم کرد که چگونه چگونه دانشمندان مذهب خلفا کوشیده اند تا آن را تاویل نمایند، با اینکه می دیدند این حدیث با همه صراحتی که دارد، جز بر امامان دوازده گانه از خاندان پیغمبر(ص ) درست در نمی آید. با وجود این ، هر یک از دانشمندان حدیث شناس آن مذهب کوشیده اند تا آن را بر غیر از ائمه دوازده گانه اهل البیت تاویل نمایند، ولی تاویل آن به گونه ای بوده که رضایت خاطر عالمان دیگران مذهب را فراهم نساخته ، در مقام انتقاد و خرده گیری از آن برآمده و آن را رد کرده است !

و باز همین نوع کتمان ، کاری است که دانشمندی چون طبرانی با حدیث زیر کرده اند.

در مجمع الزوائد از قول سلمان فارسی آمده است که گفت از پیغمبر خدا(ص ) پرسیدم : ای پیامبر! هر پیامبر را وصیی بوده است وصی تو کیست ؟ رسول خدا(ص ) مرا در آن روز پاسخی نداد. اما پس از چندی مرا دید و فرمود: سلمان ! شتابان به خدمتش رسیده و گفتم : بله . فرمود: می دانی وصی موسی چه کسی بود؟ جواب دادم : آری ، یوشع بن نون . فرمود چرا؟ زیرا داناتر از همه مردم بود. پیغمبر(ص ) فرمود: وصی من و رازدار من و برگزیده ترین