دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 298

باشد که به وی اجازه داده شد و در آن وقت بود که سلمان را با طرح این سوال که وصی موسی چه کسی بوده ؟ آماده شنیدن پاسخ خود فرموده است . زیرا که حضرتش می دانست سلمان بر این مساله توسط علمای اهل کتاب اطلاع و آگاهی کامل دارد. و چون از او پاسخ شنید که یوشع بن نون وصی موسی بوده است ، با طرح سوالی دیگر که چرا و پاسخ وی که او از همه بنی اسرائیل داناتر بوده است ، پیامبر به او فرمود: پس وصی من ... علی بن ابیطالب است .

حکمت در پاسخ پیغمبر از این قرار است :

1- اینکه رسول خدا(ص ) به یوشع بن نون از آن رو مثل زده است که او از میان اوصیای پیامبران از مشهورترین آنهاست و حضرت موسی او را جانشین بعد از خود قرار داد و هم او بود که سرپرستی قوم بنی اسرائیل و فرماندهی سپاه ایشان را پس از او در جنگها بر عهده داشت ، همچنان که علی (ع ) نیز پس از پیغمبر در مدت زمامداریش چنین بوده است .

2- اینکه پیغمبر از سلمان علت انتخاب یوشع را به عنوان وصی موسی پرسیده ، و سلمان هم پاسخ داده او داناترین ایشان بوده ، با همین پرسش و پاسخ ساده ، رسول خدا(ص ) آشکارا اعلام کرده است که علی بن ابیطالب نه از آن رو که پسر عموی اوست و یا اینکه با شجاعت بی نظیر خود مدافع سرسخت اسلام در جنگهای با مشرکین بوده است ، بلکه او را چون داناترین مردم است به

وصایت خود برگزیده است . یا به عبارت دیگر، او صلاحیت و قابلیت علی (ع ) را برای وصایت خود و سرپرستی اسلام و مسلمانان اعلام کرده و با این سخن آن را تاکید کرده که : او سرنگهدار من ، و بهترین بازمانده و یادگار من است ، که همین سخن اخیر پیغمبر(ص ) را طبرانی به میل و خواسته خود تاویل کرده و آن را چنین آورده است :

بهترین بازمانده از خانواده من است . و بدین سان حدیثی را که نتوانسته است تا جای دستکاری در آن بیابد، بنا به میل خود آن را تاویل نموده است !

سرگردانی دانشمندی دیگر در تاویل معنای وصیت

ابن ابی الحدید شافعی ، در شرح لفظ وصیت که در سخن امیرالمومنین (ع ) آمده و فرموده است : لا یقاس بال محمد(ص ) من هذه الامه احد... هم اساس الدین ... و لهم خصائص حق الولایه ، وفیهم الوصیه والوارثه ، یعنی کسی را در این امت با آل محمد قیاس نتوان کرد... آنان پایه های ایمانند... و حق ولایت و سرپرستی ویژه ایشان است و وصیت و مقام وراثت در میان آنان است ، می نویسد:

اما موضوع وصیت ، ما هیچ شک نداریم که علی (ع ) وصی پیغمبر خداست و هر کس که با این موضوع مخالفت کند در نزد ما منسوب به لجبازی و دشمنی است . اما، ما وصیت را نصی بر خلافت معنا نمی کنیم ، بلکه آن را به معنای دیگری می دانیم که اگر دقت و کشف شود، چه بسا که برتر و بالاتر از این موضوع باشد!

در پاسخ نظریه