دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 374

در روز هیجدهم ذی حجه الحرام (696) سال دهم هجرت و به هنگام بازگشت پیغمبر(ص ) از حجه الوداع (697) در محل غدیر خم ، منزلگاهی به نام جحفه (698) که محل جداشدن راههای مدینه و مصر و شام (699) از یکدیگر بود، این آیه بر رسول خدا(ص ) نازل گردید:

یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله یعصمک من الناس .

پس از نزول این آیه ، رسول خدا(ص ) به کاروانیان دستور توقف داد و مقرر فرمود تا همان

جا فرود آمده ، پیش رفتگان را فراخوانند تا واپس ماندگان نیز از راه برسند و به ایشان بپیوندند. (700)

آنگاه اصحابش را از سایه گرفتن در پناه درختهای خار، که در آن بیابان روییده بود، نهی فرمود تا متفرق نشوند و مقرر داشت تا پای درختان را از خس و خاشاک رفته و پاک گردانند (701) و سپس مردم را برای ادای نماز جماعت فراخونند. (702)

اصحاب آن حضرت با انداختن پارچه هایی بر سر شاخ و برگ درخت خار، سایبانی برای آن حضرت فراهم کردند (703) و آن حضرت نماز ظهر را در آن گرمای طاقتفرسا (704) با آن جمعیت بجای آورد. سپس به خطبه برخاست و خدای را حمد و سپاس گفت و مردم را پند و موعظه بسیار کرد و آنگاه فرمود:

نزدیک است که مرا بخوانند و من هم اجابت کنم (کنایه از اینکه اجلم فرارسیده است ) و من و شما هر دو در پیشگاه خداوند مسؤ ولیم . در آن روز شما خدای را چه جواب خواهید داد؟ مردم بانگ برآوردند که :

ما گواهی می دهیم که تو به نیکوترین وجهی رسالت به جای آورده ای ، و ما را راهنمایی فرموده ای و خدایت پاداش خیر دهاد. آنگاه پیغمبر(ص ) پرسید: آیا به یکتای خدا و رسالت من گواهی نمی دهید؟! آیا گواهی نمی دهید که بهشت و جهنم راست است و وجود دارند؟ مردم بانگ برآوردند: آری ، به همه اینها گواهی می دهیم . پیغمبر فرمود: بارخدایا گواه باش . آنگاه پرسید: آیا صدایم را می شنوید؟ جواب دادند: آری ، پس فرمود: ای مردم ! من پیشاپیش

شما می روم ، و شما در کنار حوض کوثر بر من وارد می شوید، حوضی که پهنای آن به اندازه فاصله بصری تا صنعاء (705) می باشد، و به ستارگان آسمان بر گرداگرد آن جامهای نقره نهاده و من در آن هنگام از دو چیز گرانبها که در میان شما به امانت بر جای نهاده ام خواهم پرسید. پس دقت کنید که پس از من با آن دو چگونه رفتار خواهید کرد!

در اینجا یکی از میان جمعیت بانگ برآورد که : ای رسول خدا! آن دو چیز گرانبها کدامها هستند؟ رسول خدا(ص ) فرمود: