دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 379

پیامبر خدا(ص ) پس از نزول این آیه فرمان داد تا حاجیان در غدیر خم گردآیند. پیش رفتگان را بازگردانند تا واپس ماندگان از راه برسند. آنگاه در مقابل همه آنها، که بیش از هفتاد هزار نفر بودند، برپا خاست و علی را بداشت و او را به همگان بنمود و مردم را مخاطب ساخت و گفت : آیا قبول دارید که من از شما بر خودتان اولی هستم و سرور و صاحب اختیار شما می باشد؟ مردم بانگ برآورند: آری . آنگاه رسول خدا(ص ) از هیبت و جلال خود به علی بخشید، و سخن تاریخی خود را بر زبان آورد که :

من کنت مولاه ، فهذا علی مولاه ، اللهم وال من والاه ، وعاد من عاداه و...

آنچه را تا به اینجا آوردیم ، پاره ای از نصوص در سنت پیغمبر(ص ) در تعیین امام امت و ولیعهد بعد از آن حضرت بود. آنچه که پس از این بیاید، برخی از آیاتی است که در همین زمینه در کتاب خدا آمده است .

حکومت و فرمانروایی در قرآن کریم

1- فرمانروایی علی در قرآن

کلیه احادیثی که گذشت نصوصی بودند بر فرمانروایی امیرالمومنین علی (ع ) بعد از رسول خدا(ص ) بر مومنین . و این بعینه ، همان چیزی است که این آیه شریف ناظر بر آن است :

انما و لیکم الله و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون . یعنی فرمانروای بر شما، خدا و پیغمبر است ، و آنان که ایمان آورده و نماز می خوانند و در حال رکوع صدقه می پردازند.

روایت زیر نیز همین مطلب را تایید می کنند:

در تفسیر طبری و اسباب النزول واحدی و شواهد التنزیل حاکم حسکانی و انساب الاشراف بلاذری و دیگر منابع ، (742) از ابن عباس و ابوذر غفاری و انس بن مالک و امیرالمومنین علی (ع ) و سرشناسانی دیگر مبسوط آمده که فشرده آن از این قرار است :

بینوایی از فقرای مسلمانان وارد مسجد پیغمبر شد و ناله بینوایی سرداد و از حاضران در مسجد یاری و کمک خواست . علی (ع )، که در حال رکوع و در حال رکوع و در نماز مستحبی (743) بود، بر گفته سائل و حال او دل بسوخت و با دست راست خود به پشت سرش اشاره