دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 38

در سیره ابن هشام و تاریخ طبری و ابن اثیر و ابن کثیر آمده است : اسماعیل در کنار ماردش هاجر و در حجر دفن شده است (سخن ابن هشام ). و ابن اثیر می نویسد: اسماعیل وصیت کرد که او را در حجر و در کنار ماردش به خاک بسپارند. (92)

همچنین ابن سعد در طبقات آورده است : چون اسماعیل به بیست سالگی رسید، مادرش هاجر در نود سالگی درگذشت و اسماعیل بدن مادرش را در حجر به خاک سپرد. اسماعیل نیز که بعد از پدر جهان را بدرود گفت ، در کنار کعبه و در جنب مادرش دفن

گردید. و در روایت دیگر آمده است : گور اسماعیل زیر ناودان ، ما بین کعبه و رکن ، قرار دارد. (93)

و نیز چکیده سخن کلامی در کتاب الاکتفاء این است : هاجر و اسماعیل و دخترش نابت در حجر دفن شده اند. (94)

همچنین ابن جبیر در سفرنامه اش از قبر اسماعیل و مادرش هاجر چنین یاد کرده است :

قبر اسماعیل زیر ناودان و در محوطه حجر، و نزدیکیهای دیوار کعبه قرار دارد، و علامت آن سنگ مرمر کوچکی سبز رنگی است به شکل محراب که سنگ مرمر سبز رنگ دایره شکلی به آن متصل است و هر دو بسیار زیبا و جالبند، و در میان آنها لکه های زرد رنگی چون معرق به چشم می خورد که خیلی شبیه به ذرات طلایی است که در ته بوته ذوب چسبیده باشد. و در کنار قبر اسماعیل و نزدیک به رکن عراقی ، گور مادرش هاجر - رضی الله عنها - واقع است که علامتش سنگ مرمر سبز رنگی است به پهنای یک وجب و نیم که حاجیان با ادای نماز در این دو جا، به آن تبرک می جویند و حق هم دارند. زیرا محل دفن این دو بزرگوار، جزء بیت عتیق و کعبه مشرفه است که بدنهای مقدس ایشان را در برگرفته ، و خداوند همیشه آنها را نورانی گردانیده و هر کس را هم که بر گور ایشان نماز گزارد خیر و برکت ارزانی خواهد فرمود. این دو گور مقدس به اندازه هفت وجب و نیم از یکدیگر فاصله دارند. (95)

اینها مطالبی است که در کتابهای دانشمندان پیرو مذهب خلفا آمده ، اما

آنچه در این باره علمای پیرو مذهب اهل بیت نقل کرده اند، در کتابهای ذیل آمده است : کافی ، تالیف کلینی (م 329 ق )، من لا یحضره الفقیه و علل الشرایع ، تالیف شیخ صدوق (م 381 ق ) وافی ، تالیف فیض (م 1089 ق ) و بحار الانوار، تالیف علامه مجلسی (م 1111 ق )

کلینی در کافی آورده است :

قبر اسماعیل و هاجر در حجر قرار دارد... (96) و نیز آورده است : گور بسیاری از پیامبران خدا در حجر است ... (97) همچنین : ϘѠحجر، و در کنار رکن سوم ، دختران اسماعیل به خاک سپرده شده اند. (98) و نیز ابوبکر فقیه از رسول خدا(ص ) نقل کرده است که آن حضرت فرمود: