دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 380

کرد تا آن فقیر انگشتری خود می کرد، بیرون آورد و در معاش خود به مصرف رساند. سائل منظور امام را دریافت و چنین کرد و او را دعا گفت و از مسجد بیرون رفت . اما هنوز از حاضران در آن مسجد کسی بیرون نشده بود که جبرئیل (ع ) این آیه را بر پیغمبر(ص ) فرود آورد: انما ولیکم الله و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه وهم راکعون . (744)

پس حسان بن ثابت برخاست و فی البداهه این اشعار را بسرود:

ای ابوالحسن ! دل و جانم فدای تو باد، دل و جان همه پویندگان راه حق .

این تویی که در حال رکوع بخشش کردی که جانهای همگان فدایت ای بهترین رکوع کنندگان .

و خدا هم درباره تو بهترین نوع فرمانروایی را نازل کرد و آن را جزء محکمات آیینش قرار داد. (745)

اشکالی که بر دلالت این آیه کرده اند.

پاره ای از دانشمندان پیرو مذهب خلفا بر مفاد روایاتی که گذشت خرده گرفته اند که لفظ آیه مزبور جمع است و چگونه بر یک تن ، و آن هم شخص علی (ع )، دلالت دارد؟! در پاسخ می گوییم که چنین برداشتی ، خیالی و واهی است . زیرا که در کلام عرب ، آنچه را که کاربردش روا نیست ، لفظ مفرد برای جمع می باشد، اما بر عکس آن جایز است و در گفتگوها زیاد به کار می رود و نمونه آن را در قرآن کریم فراوان می توان یافت که از آن جمله تعبیرهایی است که در سوره منافقین به کار رفته است که می فرماید:

اذا

جاءک المنافقون قالوا نشهد انک لرسول الله و الله یعلم انک لرسوله و الله یشهد ان المنافقین لکاذبون ... و اذا قیل لهم تعالوا یستغفر لکم رسول الله لووا روسهم ورایتهم یصدون و هم مستکبرون ... هم الذین یقولون لا تنفقوا علی من عند رسول الله حتی ینفضوا ولله خزائن السموات والارض ولکن المنافقین لا یفقهون یقولون لئن رجعنا الی المدینه لنخرجن الاعز منها الاذل ولله العزه و لرسوله و للمومنین ولکن المنافقین لا یعلمون . یعنی زمانی که منافقان به خدمت تو آیند می گویند گواهی می دهیم که تو پیامبر خدایی ، و خدا می داند که تو پیامبرش می باشی و خدا گواهی می دهد که منافقان دورغ می گویند... و چون به ایشان گفته می شود که بیایید تا رسول خدا برایتان از خدا آمرزش بخواهد، سربگردانند و آنها را می بینی که با تکبر و نخوت روی برگردانند. اینان همانهایی هستند که گفتند به اطرافیان رسول خدا چیزی ندهید تا از گردش پراکنده شوند، در صورتی که گنجینه های آسمانها و زمین از آن خداست ، ولی منافقان درک نمی کنند. می گویند اگر به مدینه برگشتیم ، آنها را که نیرو و شوکتی فزون است ، خوار و فرومایگان را از آن جا بیرون می کنند، در حالی که عزت از آن خدا و رسولش و مومنان می باشد، اما منافقان نمی دانند.

طبری در تفسیر این سوره می نویسد: