دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 45

همچنین وی می گوید:

مشرکان زمان ما از مشرکان صدر نخستین ، که در فراخی و آسایش برای خدا شریک می تراشیدند و در شدت و سختی به او پناه می بردند و او را موثر می دانستند، بسی بدترند و در شرک ، سرسخت تر. زیرا مشرکان زمان ما همیشه در شرک بسر می بردند: خواه در فراخی و نعمت ، و خواه در شدت و سختی ، دلیل این مدعا، سخن خداوند است که می فرماید: فاذا رکبوا فی الفلک دعوا الله مخلصین له الدین فلما نجاهم الی البر اذا هم یشرکون . یعنی چون به کشتی بنشینند خدای را به اخلاص کامل بخوانند، و چون نجات یابند (قدم به خشکی نهند) بار دیگر بای خدا شریک سازند. (عنکبوت / 65) (114)

و در رساله الدین و شروط الصلاه مطالبی آورده که فشرده آن از این قرار است : عبادت خدای تعالی انواع مختلفی دارد که از جمله ، خواستن است . و دلیل آن ، این سخن خداست که می فرماید: و ان المساجد لله ... (115)

و در رساله شفاء الصدور، که آن را دار الافتاء العامه در پاسخ به رساله الجواب المشکور چاپ و منتشر کرده ، آمده است : سران دعوه التوحید و آنها که تیرگیهای شرک رااز این سرزمین (مکه مکرمه و مدینه منوره ) سترده و آنها را از پلیدیها پاک کرده و همه آثار آن را از میان برداشته اند، طی نامه ای

به حضرت خلیفه چنین گزارش دادند...

مقصود اینان از دعا و درخواست از غیر خدا و یا به همراه خدا، این است که

- مثلا مسلمانی به عنوان توسل به خدا بگوید: یا رسول الله و با یکی از اولیاء خدا را به همان نیت بخواند. و دلیل ایشان در تمام این موارد، این کلام خدا و نظایر آن است : و ان المساجد لله ... که درخواست از غیر او و یا به همراه او را نهی کرده است .

ب : حکم و داوری از غیر خدا

حکم و داوری از غیر خدا نیز همانند در خواست از غیر اوست .

مخالفین این عقیده می گویند استدلال پیشینیان با سخن امروزیان چقدر به هم شباهت دارد. یعنی دلایل اینان با منطق خوارج چقدر به هم شبیه است که آنها پذیرفتگان تحکیم را در جنگ صفین با استناد به این آیه از قرآن تکفیر کردند: ان الحکم الا الله علیه توکلت و علیه فلیتوکل المتوکلون . یعنی حکومت و داوری تنها خدای راست ، بر او توکل می کنم و همه متوکلان به او اعتماد می نمایند (یوسف / 67). یا آنجا که می فرماید: افغیر الله ابتغی حکما و هو الذی انزل الیکم الکتاب . یعنی آیا داوری به غیر از خدا بخواهم ، و حال آنکه اوست که بر شما کتاب را فرستاده است . (انعام / 114). (116)