دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 93

اما به من گزارش می دهند که برخلاف هماهنگی عمومی ای که وجود دارد مغرضی زبان به انتقاد و خرده گیری گشوده ، شما و موقعیت اجتماعی شان را چانپناه و سپربلای خود قرار داده ، و سرباز زدن شما از همکاری با ما را وسیله انحراف افکار عمومی ساخته است . شما، یا با دیگران خود را در مسیری که در پیش گرفته اند هماهنگ کنید، و

یا این فرصت طلبان را از راهی که در پیش دارند باز دارید.

اینک ما نزد تو آمدیم و می خواهیم تا سهمی از این حکومت را به تو واگذاریم تا از آن بهرمند شوی و پس از تو نیز برای فرزندانت باقی بماند. چه ، تو عموی پیغمبر خدایی اما مردم با همه علم و اطلاعی که از مقام و منزلت تو و رفیقت علی داشته اند (ریاست و حکومت خودشان را در اختیار شما نگذاشته اند). (232) بنابراین ای طایفه بنی هاشم ، تند نروید که رسول خدا(ص ) هم از ماست و هم از شما!

در اینجا عمر به میان سخن ابوبکر دوید و گفت :

البته این را هم بدانید که ما از ناچاری به اینجا نیامده ایم و نیازی هم به شما نداریم ؛ ولی نمی خواستیم در مساله ای که همه مسلمانان بر آن اتفاق نظر دارند، آهنگ خلاف از ناحیه شما شنیده شود و شما مورد زخم زبان قرار گیرید که زبانش هم به شما خواهد رسید و هم به ایشان . پس هوای خودتان را داشته باشید!

آنگاه عباس لب به سخن گشود و حمد و سپاس خدای را به جای آورد و رو به ابوبکر کرد و گفت :

خداوند، محمد را، همچنان که تو گفتی ، به پیامبری برانگیخت و او را بر مومنان ولی و سرپرست قرار داد و به وجودش بر امت اسلامی منت نهاد تا آنگاه که او را به حضوری خود فراخواند و از نعمتهای ویژه ای برخوردارش ساخت . او رفت و امور مسلمانان را به خودشان واگذاشت تا آنچه را حق است برای

خود برگزینند، نه اینکه به پیروی از هوای نفس برخیزند و منحرف شود!

اینک تو اگر به نام رسول خدا(ص ) این حکومت را به دست گرفته ای ، پر واضح است که به حق ما تجاوز نموده و آن را غصب کرده ای ! و اگر به نام مومنان این امت زمام امور را به چنگ آورده ای ، ما نیز از مومنانیم که به هیچ روی قدمی به سود تو برنداشته ، دخالتی نکرده ایم و اعلام رضا و خرسندی نکرده ، بلکه ناراحت وخشمگین هم شده ایم .

اما اگر این زمامداری از سوی مومنان بر تو واجب شده ، چون ما موافق نیستیم ، پذیرش چنین مقامی بر تو واجب نخواهد بود. بنگر که سخنانت تا چه پایه خلاف یکدیگرند: از طرفی می گویی مورد خرده گیری و انتقاد مردم قرار گرفته ای ، و از سوی دیگر ادعا می کنی که مردم به تو علاقمند بوده تنها به تو روی آورده و شخص تو را برای حکومت بر خود پذیرفته اند!