- سخن پژوهشکده 1
- رویکرد روان شناسی 11
- رویکرد قرآنی و روایی 12
- رویکرد تاریخی 12
- رویکرد از دیدگاه سیره معصومان 13
- رویکرد کلامی 13
- اشاره 15
- اشاره 16
- الف. علم کلام 19
- ب. علم اخلاق 22
- ج) جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در تقسیمات فقه 26
- مفهوم لغوی معروف و منکر 27
- واژه شناسی 27
- معنای لغوی امر و نهی 33
- مفهوم اصطلاحی امر و نهی 34
- قلمرو معروف و منکر 35
- امر به معروف و نهی از منکر در ادیان توحیدی 36
- اشاره 38
- الف.آیات 39
- اشاره 39
- نکته ها 40
- تقریب دلالت 40
- تقریب دلالت 41
- نکته های عام 42
- تقریب دلالت 43
- نکته های عام 44
- تقرب دلالت 44
- تقریب دلالت 44
- نکته های عام 45
- ب.روایات 46
- اشاره 48
- قاعده لطف 48
- ج.عقل 48
- وجوب دفع منکر، ثمره وجوب عقلی 50
- ه .مقتضای اصل عملی 52
- د.اجماع 52
- اشاره 52
- وجوب کفایی یا عینی 53
- تصویر واجب کفایی 54
- اشاره 54
- راه حل اول 56
- راه حل دوم 56
- اشاره 57
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 57
- راه حل سوم 57
- اشاره 58
- تعبدی و توصلی 58
- اشاره 59
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 59
- چگونگی امر به معروف و نهی از منکر 59
- امر به امر به معروف 60
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- اشاره 63
- شرط اول: شناخت معروف و منکر 63
- وجوب نفسی شناخت معروف و منکر 66
- نظر امام خمینی(رحمه الله) درباره برخی از فروعات شرط علم 67
- اشاره 69
- شرط دوم: اصرار بر گناه 69
- اشاره 70
- الف. اجماع 70
- ب. عقل 70
- لزوم امر به توبه، پس از گناه 72
- اشاره 73
- شرط سوم و چهارم 73
- اقوال فقیهان صدر اول 74
- پیشینه تاریخی 74
- ادله شرط سوم 77
- تقریر محل نزاع در شرط سوم 77
- عنوان شرط سوم 78
- 2. قاعده لاضرر 79
- اشاره 79
- نقد و بررسی 79
- 1. اجماع 79
- 3. قاعده لاحرج 82
- 4. قاعده سهولت 82
- 6. خبر عیون اخبارالرضا 83
- 7. خبر مسعده 84
- 9. روایت یحیی بن طویل 85
- مرحله نخست 91
- اشاره 91
- اشاره 91
- تقریر محل نزاع 91
- شرط چهارم: احتمال تأثیر 91
- اشاره 92
- نقد و بررسی 92
- اشاره 93
- 1. خبر مسعده 93
- 3. خبر داود رقی 94
- 4. خبر حارث بن مغیره 95
- 5. خبر ابان 95
- اشاره 97
- مرحله دوم و سوم 97
- تحصیل مقدمات تأثیر 98
- جمع بندی 100
- شرط پنجم: عدالت آمر و ناهی 101
- اشاره 101
- شرط کمال 102
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 104
- شرایط دیگر 104
- حکم امر و نهی با نبودن شرایط 105
- اشاره 106
- مراحل امر به معروف و نهی از منکر از نظر فقها 108
- مفهوم مرحله اول 109
- لزوم ترتیب 115
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 116
- لزوم گرفتن اذن از امام (علیه السّلام) 117
- نقد و بررسی 118
- ادله شرط نبودن اذن امام (علیه السّلام) 118
- ادله اشتراط اذن امام (علیه السّلام) 119
- نقد و بررسی 120
- قول به تفصیل 120
- اختیار ولی فقیه درباره مرحله سوم 121
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 122
- اشاره 125
- اشاره 128
- آیات 128
- ادله اثبات مسؤولیت دولت در اجرای امر به معروف و نهی از منکر 128
- روایات 129
- به کارگیری نهادهای مسؤول 130
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 130
- نهاد حسبه، جانشین تشکیلات امر به معروف و نهی از منکر 131
- مبارزه با بسترهای منکر 131
- مفهوم حسبه از نگاه فقهای شیعی 132
- تعریف حسبه 132
- تفاوت حسبه با امر به معروف و نهی از منکر 133
- تدوین قوانین جامع 134
- موارد دیگر 135
- چشم انداز امر به معروف و نهی از منکر در قانون اساسی 135
- حمایت قانونی از سوی دولت 137
- خلأ قانونی 137
- نظارت دولت 139
- اشاره 140
- نظارت از دیدگاه آیات و روایات 140
- نظارت در قانون اساسی 140
- 2. نظارت و حساب رسی از کارگزاران 142
- 3. نظارت بر تقسیم بیت المال 143
- 4. نظارت بر مکاتبات کارگزاران 143
- 6. نظارت بر رفتار نیروهای مسلح 144
- 5. نظارت بر گفتار کارگزاران 144
- 7. نظارت بر جمع آوری بیت المال 145
- 8. نظارت و توبیخ فرماندار آذربایجان 146
- 9. نظارت بر رفتار کارگزاران با مخالفان 146
- 10. نظارت بر عکس العمل فرماندار مصر، پس از عزل 147
- 12. نظارت بر رفت و آمد شهروندان 148
- 14. نظارت بر گفته های دشمن 149
- 13. نظارت بر بیت المال و مراقبت از آن 149
- 15. نظارت بر گزینش کارگزاران 150
- اقوال مختلف 151
- اجرای حدود و تعزیرات 151
- ادله جواز 152
- ادله عدم جواز 154
- نظر امام خمینی(رحمه الله) 155
- وظیفه دولت و مردم در برابر شهروندان غیرمسلمان 155
- دیدگاه حضرت امام خمینی(رحمه الله) 157
- وظیفه دولت و مردم در برابر کشورهای دیگر 158
- اهمیت امر به معروف و نهی از منکر حاکمان 160
- دیدگاه امام خمینی(رحمه الله) 162
- اشاره 165
- اشاره 166
- شناساندن منزلت و کرامت انسان 166
- فضاسازی 168
- شیوه آینه 169
- شیوه تلقین 169
- مخاطب شناسی 170
- به کارگیری هنر 172
- شیوه نمایش 173
- بازیابی شخصیت از دست رفته 175
- شیوه پند، نه بند 176
- شیوه تدریج 176
- کمک گرفتن از عواطف 177
- یادآوری نعمت های الهی 177
- آموزش صحیح 178
- تبیین حکمت و آثار احکام شرعی 178
- زمینه سازی 180
- مبارزه منفی 182
- شیوه بیان ثواب و عقاب 182
- احترام به ارزش های مخاطب 183
- اقدام گروهی 184
- هماهنگی گفتار باکردار 184
- شیوه علنی کردن معروف ها 185
- توجه به ریشه ها 186
- یادآوری دشواری ها و عواقب اخروی 186
- در نظر گرفتن ظرفیت افراد 187
- حرمت تجسس 188
- شیوه تغافل 188
- اوصاف آمران و ناهیان 191
- موارد استثنا 191
- اشاره 196
- سیره معصومان 196
- اشاره 196
- الف. امر به معروف و نهی از منکر در سیره رسول اللّه(صلّی الله علیه و آله ) 196
- بیدار ساختن وجدان 197
- پیش گیری از ایجاد زمینه های گناه 197
- نهی شدید از منکرات اعتقادی 197
- کمک گرفتن از وعده و وعید 197
- نهی از تکبر 198
- نهی از منکر در کودکی 198
- احترام به مقدسات دیگران 199
- نهی از نادیده گرفتن آبروی مسلمان 199
- نهی از غش در معاملات 199
- تحمل سختی ها 200
- نادیده گرفتن خویشان 200
- آسان گیری 200
- واکنش در برابر سخنان نابه جا درباره دین 201
- اهتمام به امر به معروف و همسایگان 201
- نهی از بدعت 201
- ب. امر به معروف و نهی از منکر، در سیره امیرمؤمنان(علیه السّلام) 201
- نهی از ترویج خرافات 202
- حساسیت در برابر رفتار کارگزاران 202
- پیش گامی در عمل به معروف و دوری از منکر 202
- واکنش شدید در برابر گناه در مکان های مقدس 203
- نهی از احتکار 203
- اعمال قدرت 203
- اهمیت دادن به حقوق مردم (عبور و مرور) 203
- نمونه هایی از معروف سیاسی - اجتماعی 204
- نهی شدید از تملق 204
- دفاع از ارزش ها 205
- پیام تاریخی امام خمینی(رحمه الله) به رهبر شوروی سابق 205
- نمونه هایی از منکرات 206
- بی کاری 207
- اشاره 208
- اشاره 208
- اشکال ها 208
- اشکال اول 209
- اشکال دوم 212
- اشکال سوم 213
- اشکال چهارم 214
- اشکال پنجم 217
- اشکال ششم 219
- اشکال هشتم 220
- اشکال هفتم 220
- اشکال نهم 221
- ترس از زیان مالی یا جانی 221
- اشکال دهم 221
- اشاره 221
- روحیه سازش کاری 222
- حفظ آبرو 222
- ضعف غیرت دینی 223
- برداشت نادرست 223
- بی اثر پنداشتن امر به معروف و نهی از منکر 223
- اشکال های دیگر 224
- اشاره 226
- اشاره 227
- الف) آثار اجتماعی 227
- 3. امنیت راه ها: 231
- 2. شکست دشمن (کافران و منافقان): 231
- 1. تقویت بنیه مسلمانان: 231
- 4. انتقام از دشمنان و سامان یافتن کارها: 231
- ب) آثار سیاسی 231
- ج) آثار معنوی 232
- د) آثار اقتصادی 233
- 1. حلال شدن درآمدها: 233
- 3. آبادی زمین: 233
- 2. بازگرداندن اموال به صاحبان اصلی: 233
- آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر 234
- 1. نکوهش الهی ترک کننده امر به معروف: 234
- 4. تقسیم عادلانه بیت المال: 234
- 5. جمع آوری صدقات و صرف آن در جای خود: 234
- اشاره 234
- 5. خواری: 235
- 4. خشم خدا: 235
- 3. محرومیت از دین واقعی: 235
- 7. انتظار عذاب الهی: 236
- 6. شرکت در گناه: 236
- 9. عدم استجابت دعا: 236
- 8. از دست رفتن موقعیت اجتماعی: 236
- 11. محشور شدن به شکل خوک و میمون: 237
- تعریف معروف و منکر 237
- 10. عدم پیروی از رسول خدا: 237
- برخی نظریات فقهای اهل سنت 237
- وجوب عینی یا کفایی 238
- شرایط منکر 240
- شرایط آمر و ناهی 241
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 242
- روش های امر به معروف و نهی از منکر 244
- تصدی زنان به امر به معروف و نهی از منکر 245
آورد.
2. دوری از افراط: در مقام نهی از منکر نباید افراط شود و مثلاً برای نهی از منکرهای کوچک، از بیانی تند و ناملایم استفاده گردد.
3. امر به معروف و نهی از منکر کسانی که آشکارا مرتکب گناه می شوند، باید علنی انجام شود و برای کسانی که پنهانی مرتکب گناه می شوند، باید به دور ا ز چشم دیگران صورت گیرد.(1)
تصدی زنان به امر به معروف و نهی از منکر
اهل سنت درباره این که آیا زنان می توانند در سازمان مربوط به حسبه (امر به معروف و نهی از منکر) به طور رسمی به کار گمارده شوند یا نه، اختلاف نظر دارند. مشهور اهل سنت بر این باورند که جایز نیست(2)
و برای این ادعا به این نبوی معروف استدلال کرده اند:
لن یفلح قوم ولّوا امرهم امرأه.(3) رستگار نخواهد شد قومی که زن امور آنان را سرپرستی کند.
در برابر اینان، برخی از فقها گفته اند که تصدی زن بر این امر، جایز است و استدلال کرده اند به این که عمر بن خطاب زنی از انصار را مأمور انجام دادن امور حسبی (امر به معروف و نهی از منکر) ساخت.(4)
1- الموسوعه الفقهیه المیسره، ج1، ص302.
2- . ناصر طریفی، القضاء فی عهد عمر بن الخطاب، ج1، ص21.
3- صحیح بخاری، کتاب المغازی، ج5، ص158، رقم 4425.
4- تراتیب الاداریه، ج1، ص286.