دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 108

صدقاتی را که رسول خدا(ص ) به عنوان یکی از دو حق خود گرفته است ، یکی حق او در خمس فی ء و غنایم بوده ، و دیگری حق او در چهار پنجم فی ء و بخششی بوده است که خداوند از آنچه که مسلمانان برای به دست آوردن آنها اسبی نتاخته ، حرکتی رزمی انجام نداده اند بر پیامبرش ارزانی داشته است ...تا آنجا که می گویند: صدقات پیغمبر خدا(ص ) شامل هشت مورد بوده است :

1. صدقه اول ، نخستین زمین ، بوستانها هفتگانه ای بود که بموجب وصیت مخیریق یهودی در ملکیت حضرتش در آمده است .

2. صدقه دوم ، زمینهای او از ما یملک بنی نضیر در مدینه .

3. صدقه سوم و چهارم و پنجم ، قلاع سه گانه خیبر.

4. صدقه ششم ، نیمی از فدک .

5. صدقه هفتم ، یک سوم از سرزمین وادی القری .

6. صدقه هشتم ، بازاری در مدینه به نام مهزور (422).

اما قاضی عیاض (م 544 ق ) (423) می نویسد که صدقات مزبور از طریق سه حق به پیغمبر خدا(ص ) رسیده است :

اول ، صدقاتی است که از راه هبه به حضرتش رسیده که یک مورد آن وصیت مخیریق یهودی است به هنگام اسلام آوردنش در جنگ احد که شامل هفت بوستان در بنی نضیر بوده است . و دیگری ، زمینهایی بوده که انصار به وی بخشیده اند و شامل آن قسمت بوده که آب بر آنها سوار نمی شده و همه آنها ملک پیغمبر به حساب آمده اند.

دوم ، حق او از فی