دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 111

بن خرشه ساعدی و دیگران بخشید (438).

4. زمینهای خیبر

خیبر در فاصله هشت بردی تقریبا شانزده فرسنگی مدینه بر سر راه شام قرار دارد. این نام بر ولایت خیبر اطلاق می شد که شامل هفت یا هشت (439) قلعه با باورهای بلند و مرتفع و مزارع و نخلستانهای فراوان (440)بود. گردنکشان یهود آنجا را موطن و پناهگاه خود ساخته ، با دیگر قبایل عرب پیمان همکاری بسته بودند.

رسول خدا(ص ) پس از بازگشتن از حدیبیه ، در صفر سال هفتم هجرت و یا اول ربیع الاول آن سال ، سپاه به خیبر کشید (441) و به هیچیک از کسانی که در حدیبیه شرکت نکرده بودند، اجازه نداد تا در جنگ خیبر شرکت نماید؛ مگر جابر بن - عبدالله (442). چه ، آنان از همراهی با حضرتش در حدیبیه شانه خالی کرده ، با شایعه - پراکنی موجبات ترس و وحشت مسلمانان را فراهم آورده بودند (443).

رسول خدا(ص ) یهودیان را در حصارهایشان در خیبر در حدود یک ماه در محاصره خود گرفت و هر روز با ده ها هزار تن از رزمندگان ایشان که از قلعه بیرون می آمدند می جنگید (444)؛ تا اینکه سرانجام برخی از قلعه های ایشان را از راه قهر و غلبه ، و بعضی را نیز از طریق صلح و سازش بگشود (445).

حضرتش ، خمس غنایم جنگی را که از راه جنگ گشوده بود، برداشت و چهار پنجم بقیه را بین مسلمانانی که در حدیبیه و خیبر شرکت کرده بودند تقسیم فرمود(446).

اما از آنجا که کارگزار کاردانی که بر اداره اراضی مزروعی مسلط باشد نداشت ، آن را به یهودیان واگذاشت تا

در ازای پرداخت نصف محصول آن به حضرتش ، در آنها به کشت و زرع بپردازند (447).

گفته اند که رسول خدا(ص ) خیبر را به 36 بخش قسمت کرد و هر بخش را به صد سهم قسمت فرمود. هجده سهم از آن پیغمبر(ص )، و هجده سهم دیگر از آن مسلمانان ، که آن را بین خود قسمت کردند. و سهم حضرتش چون سهم یکی از آنان بود (448).

و نیز گفته اند سهمان را که به مسلمانان رسیده بود، بین کسانی که در حدیبیه شرکت کرده ، و آنها که به همراه جعفر بن ابی طالب از حبشه بازگشته بودند قسمت فرمود (449).