دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 113

آنچه گفته ایشان را تاءیید می کند، این است که گفته اند سهام رسول خدا(ص ) از خیبر، هیجده سهم ، و برابر با مجموع سهام دیگر رزمندگان در غزوه خیبر

بوده است . و این در صورتی امکان دارد که بخشی از خیبر از بخشایش الهی به پیامبرش باشد که در فتح آنها اسبی تاخته نشده و حرکتی جنگی از سوی رزمندگان صورت نگرفته باشد. و آن قسمت ، بر سهم حضرتش از خمس ، که با اعمال زور و فشار و قهر و غلبه به تصرف آمده ، اضافه شده ، و در نتیجه مجموع سهام پیغمبر، با مجموع سهام تمام مسلمانان برابر شده باشد.

5. فدک

یاقوت حموی می نویسد: فدک قریه ای است در حجاز که از آنجا تا شهر مدینه دو یا سه روز فاصله است ؛ و در آن چشمه ای جوشان ، و نخلستانهای فراوان وجود دارد (457).

رسول خدا(ص ) آنگاه که در خیبر و یا در حال حرکت به سوی آنجا بود، فرستاده ای را از سوی خود به فدک فرستاد و اهالی آنجا را به پذیرش اسلام فراخواند، ولی آنها این پیشنهاد را نپذیرفته ، از قبول آن سرباز زدند (458).

اما پس از اینکه پیامبر خدا(ص ) خیبر را بگشود و کار آنجا را یکسره کرد، خداوند تهور و دلاوری ایشان را ببرد و دلهاشان را از ترس مالا مال ساخت . پس فرستاده ای به خدمت پیغمبر فرستادند و با واگذاشتن نیمی از فدک به وی پیشنهاد صلح و سازش دادند؛ و پیامبر خدا هم آن را پذیرفت (459).

در اموال ابوعبید آمده است که اهالی فدک فرستاده ای را به سوی پیامبر خدا(ص ) گسیل داشتند و با حضرتش بر اساس آزادی خود و نیمی از اراضی و نخلستانهایشان ، و واگذاردن نیم دیگر از سرزمین و نخلستانهای

خود به پیامبر خدا(ص )، صلح کردند (460).

در فتوح البلدان آمده که نیمی از فدک خالصه رسول خدا(ص ) بود؛ زیرا مسلمانان در تصرف آنجا پای در رکاب نکرده ، اسبی بر آن نتاخته بودند. این بود که پیغمبر(ص ) محصولات آنجا را که به دست می آمد خود به مصرف می رسانید (461).

و در شواهد التنزیل حسکانی ، میزان الاعتدال ذهبی ، مجمع الزوائد هیثمی ، الدر المنثور سیوطی و منتخب کنز العمال از قول ابو سعید خدری آمده است و ما سخن حسکانی را می آوریم که :