دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 154

در صحیح بخاری از براء بن عازب آمده است که گفت : ما را رسول خدا (ص )به همراه خالد بن ولید به یمن فرستاد و پس از زمانی ، علی بن ابی طالب را به جای او نامزد کرد و به او فرمود: به یاران خالد پیشنهاد کن که هر کدامشان که بخواهند، به سپاه تو ملحق شوند (595).

بیهقی تفصیل این خبر را از قول براء بن عازب چنین آورده است :

رسول خدا(ص ) خالد بن ولید را به یمن فرستاد تا مردم آنجا را به اسلام بخواند. من در این ماءموریت همراه او بودم . مدت شش ماه در آنجا توقف داشتیم و در این مدت آنها را به اسلام فراخواندیم ، ولی کسی نپذیرفت . این بود که رسول

خدا(ص ) علی بن ابی طالب را به همین ماءموریت نامزد کرد و به او فرمان داد که به خالد دستور بازگشت بدهد، مگر کسی از سپاهیان او که بخواهد به سپاه وی ملحق شود. براء می گوید:

من در شمار کسانی بودم که به علی پیوستند. چون به سوی مردم یمن حرکت کردیم ، آنان نیز به قصد ما بیرون شدند. آنگاه علی پیش ایستاد و ما با او نماز گزاردیم . سپس همگی ما را به یک صف نظام داد و مقدم بر ما بایستاد و نامه رسول خدا(ص ) را برای آنها قرائت کرد. در نتیجه ، تمامی افراد قبیله همدان اسلام آوردند. علی مراتب را به خدمت پیغمبر خدا(ص ) گزارش کرد و حضرتش را از اسلام آوردن ایشان آگاه ، ساخت . چون نامه علی به دست پیامبر خدا(ص ) رسید و آن را مطالعه فرمود، به سجده افتاد و چون سربلند کرد، فرمود: السلام علی همدان ، السلام علی همدان (596).

در ادامه این ماجرا در کتابهای عیون الاثر و امتاع الاسماع آمده است : پیامبر سه بار فرمود: السلام علی همدان . آنگاه دیگر یمانیان هم اسلام آوردند (597).

این ماجرا، یکی از آن دو جنگ است که بخاری آن را دست و پا شکسته آورده ، ولی دیگران تمام آن را نقل کرده اند. و علت این بوده که در بقیه خبر مطالبی وجود داشته که موجب سرشکستگی و سرافکندگی صحابی مشهوری ، چون خالد بن ولید، و در مقابل ، فضیلت و منقبتی برای امیر مؤ منان می شده است . و امام المحدثین بخاری از فرط تعصب و

غیرت بر صحابه ای که در دستگاه خلفا به نام و بلند آوازگی رسیده اند، از آوردن مطالبی درباره آنان که موجب سرافکندگی و کسر مقام و شوکت ایشان باشد، خودداری کرده است .

اما خبر جنگ دوم امام در یمن ، البته بر حسب عدد، و نه بنابر آنچه واقدی و مقریزی و ابن سیده آورده اند، به طور فشرده از این قرار است : رسول خدا(ص ) علی (ع ) را به همراه سیصد رزمنده به سرزمین مذحج فرستاد. سواران امام نخستین سوارکارانی بودند که به آن منطقه وارد شدند. علی (ع ) سربازانش را در دسته های مختلف به اطراف گسیل داشت و آنها نیز با مقداری اموال غارتی و اسیر بازگشتند. آنگاه با گروهی از رزمندگان ایشان روبرو گردید، پس آنان را به پذیرش اسلام فراخواند، ولی زیر بار نرفتند و به مقابله برخاسته ، سپاهیان امام را تیر باران نمودند. در نتیجه سپاهیان علی (ع ) به ایشان حمله برده ، بیست تن از آنان را از پای درآوردند. پس روی به گریز نهادند، ولی یاران امام ایشان را تعقیب نکرده بار دیگر ایشان را به اسلام فرا خواندند که پذیرفتند و تنی جند از سران و سرکردگان آنها به نام اسلام با علی (ع ) بیعت کردند. آنگاه آن حضرت خمس غنایم را برگرفت و چهار پنجم بقیه را بین سپاهیان خود قسمت فرمود و به هرماه ایشان بازگشت و بشتافت تا مگر رسول خدا(ص ) را زودتر دیدار کند و ابورافع را بر سپاه جانشین خود ساخت .

در غیاب امام (ع )، سپاهیان از ابورافع خواستند تا ایشان را