دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 194

همچنین در مجمع الزواید آمده است که عروه بن زبیر، ابن عباس را دیدار کرد و به او گفت :

ای ابن عباس ! دیر زمانی است که به گمراه کردن مردم مشغولی ؟ ابن عباس گفت : ای عریه ! در چه موردی می گویی ؟ عروه گفت : مردی به قصد ادای حج یا عمره احرام بسته ، بیرون می آید و آنگاه که طواف کعبه به جا می آورد، تو فتوا می دهی که او باید از احرام بیرون بیاید و محل شود؛ کاری را که ابوبکر و عمر ممنوع کرده اند! ابن عباس پاسخ داد: وای بر تو. ابوبکر و عمر را مقدم می داری ، یا کتاب خدا و سنتی را که پیامبر خدا (ص ) در میان اصحاب و امتش نهاده است ؟ عروه گفت : ابوبکر و عمر، از من و تو به کتاب خدا و سنت پیغمبرش آشناتر می باشند! راوی می گوید که عروه با ابن عباس دشمنی می کرد (725).

جلوگیری عروه بن زبیر از عمره تمتع

در صحیح مسلم از قول محمد بن عبدالرحمان آمده است که مردی از اهالی عراق به او گفت : از

عروه بن زبیر بپرس مردی که تلبیه به حج گفته است ، آیا پس از طواف کعبه می تواند از احرام بیرون بیاید یا نه ! اگر گفت نمی تواند، به او بگو که مردی چنین فتوا می دهد.

محمد بن عبدالرحمان می گوید: رسالت به جا آوردم و آن را از عروه پرسیدم و او گفت : نمی تواند، هر کس که تلبیه به حج گفته ، جز با انجام مناسک حج نمی تواند از احرام بیرون بیاید. در پاسخش گفتم : اما مردی هست که چنین فتوا می دهد، گفت بی جا و غلط گفته است .

آن مرد عرقی بار دیگر مرا دیدار کرد و ماجرا را از من پرسید و من هم آنچه گذشته بود برایش بازگو کردم . مرد عراقی از من خواست که به او بگویم که آن مرد فتوا دهنده می گوید که پیامبر خدا (ص ) چنین کرده و نیز زبیر و اسماء چنان کرده اند.

محمد بن عبدالرحمان می گوید: بار دیگر به نزد عروه رفتم و سخن آن مرد عراقی را به او رساندم . عروه از من پرسید: این مرد چه کسی است ؟ گفتم : نمی دانم و او را نمی شناسم . گفت : پس چرا خودش برای پرسش به نزد من نمی آید؟ فکر می کنم این مرد اهل عراق باشد. گفتم : نمی دانم . عروه گفت : در هر حال او دروغ گفته است . عایشه رض به من گفته است که پیامبر خدا (ص ) حج به جا آورد و نخستین کاری که به هنگام ورود به مکه انجام داد، این

بود که وضو گرفت و خانه خدا را طواف کرد. پس از پیغمبر، ابوبکر نیز نخستین کارش طواف کعبه بود و بس . یعنی از عمره و غیر آن خبری نبود. پس از ابوبکر، عمر هم مانند او حج گزارد. و بعد از او عثمان ، من خودم دیدم که نخستین کارش طواف کعبه بود و بس و با آن چیز دیگری انجام نداد. مهاجران و انصار نیز چنین کرده اند و از عمره و غیر آن چیزی به جا نیاوردند.

آخرین موردی که در این موضوع به چشم دیده ام ، کار عبدالله بن عمر بن - خطاب بوده که حجش را به عمره بدل نکرده است . ابن عمر هم در نزد آنهاست ، چرا از او نمی پرسند؟