دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 210

اما درباره عمره تمتع ، که جمع بین حج و عمره است ، می بینیم که خداوند در کتاب مقدسش بصراحت فرموده : فمن تمتع بالعمره الی الحج ...و پیامبر خدا (ص ) آن را در حجه الوداع عملا سنت نهاده است . زیرا که حضرتش پس از مهاجرت به مدینه به مدت نه سال درنگ کرد و حج به جا نیاورد. تا اینکه در ذی قعده سال دهم بود که تصمیم به حج گرفت ، و این تصمیم در زمانی اتخاذ شد که تمامی جزیره العرب و سرزمین یمن به تصرف حضرتش درآمده بود و به دین اسلام گرویده بودند. پس پیامبر خدا (ص ) اعلام حج فرموده و با این اعلامیه خلقی کثیر که مایل به برگزاری حج و پیروی از آداب و سنن آن طبق عملکرد رسول خدا (ص ) بودند، روی به مدینه نهادند.

پیامبر خدا (ص ) از مدینه به همراه زنان و اهل بیتش و همه مهاجران و انصار و گروهی بسیار

از مردم قبایل مختلف عرب و دیگر مردمان (778)، که شمار ایشان را بجز خدای روزی دهنده شان کسی دیگر نمی دانست (779)، بیرون آمد و در میان راه نیز مردمان بسیاری به حضرتش پیوستند.

بیابان از کثرت جمعیت موج می زد. پیش رو و پشت سر و طرف راست و چپ پیغمبر خدا (ص )، تا چشم کار می کرد، آدم بود و با رو بنه ایشان (780). جابر بن - عبدالله انصاری از آن حرکت چنین یاد کرده است :

رسول خدا (ص ) در میان ما بود. پیامبری که قرآن بر او نازل می شد و تنها شخص او بود که تاویل آن را می دانست و هر چه را حضرتش انجام می داد، ما از او پیروی می کردیم . این دریای مواج از جمعیت چون به وادی عقیق رسید، رسول خدا (ص ) رو به عمر کرد و فرمود: جبرئیل بر من وارد شد و گفت : عمره در حج برگزار شود. عمره تا روز قیامت داخل در حج شده است . و در عسفان ، سراقه به حضرتش گفت : ای پیامبر خدا! مقررات حج را برای ما چنان بیان کن که گویی امروز به دنیا آمده ایم . پیغمبر فرمود: خدای تعالی عمره را داخل در حجتان قرار داده است . چون به مکه رسیدید، هر کس که قربانی به همراه نداشته باشد، پس از طواف خانه و سعی بین صفا و مروه از احرام بیرون بیاید، مگر اینکه قربانی با خود داشته باشد.

آن حضرت در سرف ، این تبلیغ را عمومیت داد و رو به اصحاب کرد و فرمود:

هر کس که قربانی به همراه ندارد و مایل است ، می تواند آن را عمره قرار دهد. عایشه گفت دستور پپغمبر را برخی از اصحاب انجام دادند و بعضی هم انجام ندادند. رسول خدا (ص ) بارها در سرزمین بطحای مکه این مورد را متذکر شد که هر کس بخواهد می تواند حجش را عمره قرار دهد.

از آنچه که گذشت معلوم می شود که حکم عمره تمتع را پیامبر خدا (ص ) بتدریج تبلیغ فرموده است .

آن حضرت در عقیق ، مخصوصا شخص عمر را از نزول وحی بر او آگاه ساخت و اینکه شخص حضرتش ماءمور است که بین حج و عمره را جمع کند. در عسفان به سراقه فرمود که خداوند در این حج که به جا می آورید، عمره را قرار داده و اینکه هر کس که خانه خدا را طواف کند و سعی بین صفا و مروه انجام دهد، از احرام بیرون بیاید تا محرمات احرام بر او حلال شود، مگر کسی که قربانی به همراه داشته باشد.

در سرف به همه اصحاب حکم عمره را ابلاغ می کند که برخی می پذیرند و بعضی هم به آن عمل نمی کنند. و چنان می نماید که ترک کنندگان چنین دستوری از اصحاب آن حضرت ، همان مهاجران قرشی بوده اند که انجام عمره را در ماههای ویژه حج ، از همان دوره جاهلیت از پلیدترین گناهان به شمار می آوردند!