دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 223

کرد.

در مصنف عبدالرزاق از ابن عباس آمده است که امیرالمؤ منین عمر هیچ زن به ازدواج موقت درآمده ای را معذور نداشت ، مگر ام اراکه را که با شکمی برآمده و حامله بیرون آمده بود و در آن حالت عمر او را دید و از او پرسید که از چه کسی باردار شده است . او هم گفت سلمه بن امیه (818) مرا به ازدواج موقت خود درآورده است ...(819).

و در مصنف ابن ابی شیبه از علاء بن مسیب ، به نقل از پدرش آمده است که عمر گفت : اگر مردی را به نزد من بیاورند که با داشتن همسر دست به ازدواج زده باشد، او را سنگسار می کنم ، و اگر همسر نداشته باشد، وی را تازیانه خواهم زد (820)!

در روایاتی که گذشت ، دیدیم که صحابه متفق بودند آیه فما استمتعتم به منهن ...درباره ازدواج موقت نازل شده و پیامبر خدا (ص ) به آن فرمان داده است و آنها هم در زمان خلافت ابوبکر و نیمی از خلافت عمر، حتی با مشتی آرد و خرما ازدواج موقت می کردند، تا اینکه عمر آن را به خاطر مساءله ای ، که به وسیله عمرو بن - حریث روی داده بود، نهی کرد.

همچنین دیدیم که ازواج موقت در زمان عمر، پیش از آنکه آن را ممنوع کرده باشد، معمول و رایج بود و به طوری که از برخی از روایات گذشته برمی آید، عمر نکاح متعه را بتدریج تحریم کرده و آن را با سختگیری در امر شهود بر ازدواج موقت و اینکه باید عدول مؤ منان بر آن گواه باشند،

آغاز و در آخر آن را اکیدا منع کرد؛ تا آنجا که گفت اگر با نهی من چنین کاری صورت بگیرد، سنگسار می کنم و پس از این اخطار بود که ازدواج موقت در جامعه اسلامی امری حرام اعلام شد، و خلیفه نیز بر این تصمیم تا پایان دوره خلافتش پای فشرد، و نصیحت مشفقان هم در او سودی نبخشید.

طبری درباره سیره و رفتار عمر، به نقل از قول عمران بن سواده آورده است که او روزی بار خواست تا به خدمت خلیفه آید. و چون عمر او را پذیرفت . گفت :

- قصد دارم که تو را نصیحت و راهنمایی کنم . عمر گفت :

- به ناصح مشفق ، بامدادان و شامگاهان خوشامد می گوییم . عمران گفت :

- امت تو را در چهار مورد سرزنش می کنند. عمر شگفت زده ، سر تازیانه را به زیر چانه و دنباله آن را بر روی ران خود نهاد و از عمران پرسید: