دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 227

از این تاریخ بود که حلال بودن ازدواج موقت زنان و فتوا درباره آن بر سر زبانها افتاد و انتشاری تمام یافت .

در مصنف عبدالرزاق آمده است که علی (ع ) در کوفه گفت : اگر حکم و رای عمر بن خطاب قبلا صادر نشده بود، دستور آزاد بودن ازدواج

موقت را صادر می کردم . و در آن وقت بجز فرد پلید بدبخت کسی مرتکب زنا نمی شد (825).

و در تفسیر طبری ، نیشابوری ، فخر رازی ، ابو حیان و سیوطی ، سخن حضرت امیر (ع ) چنین آمده است : اگر عمر ازدواج موقت را نهی نکرده بود، بجز فرد پلیدبخت برگشته ، کسی دیگر مرتکب زنا نمی شد (826).

در تفسیر قرطبی نیز آمده است که ابن عباس گفت : ازدواج موقت چیزی نبود مگر رحمتی از سوی خدای متعال ، که خداوند بندگانش را بدان وسیله مورد رحمت خود قرار داده بود، و اگر عمر آن را نهی نکرده بود، بجز بدبخت کسی دیگر مرتکب زنا نمی شد (827).

در مصنف عبدالرزاق و احکام القرآن جصاص و بدایه المجتهد ابن رشد، و الدار المنثور سیوطی ، و نهایه اللغه ابن اثیر ذیل واژه الشقی ، و لسان العرب ابن منظور، و تاج العروس و دیگر منابع لغت آمده است که عطاء گفت : از ابن عباس شنیدم که می گفت :

خداوند عمر را رحمت کناد. متعه رحمتی از سوی خدا متعال بود که بدان وسیله امت محمد (ص ) را مورد لطف خود قرار داده بود و اگر عمر آن را نهی نمی کرد، بجز فرد پلید بدبخت کسی نیازی نداشت که زنا کند (828).

در کتاب مصنف به جای رحمه من الله ، رخصه من الله ، و در پایان حدیث الاشقی آمده است . و عطاء گفته است : به خدا سوگند، گویی هم اکنون صدای ابن عباس را می شنوم که می گفت : الاشقی .

و در بدایه المجتهد آمده

است : اگر عمر آن را نهی نکرده بود بجز فرد بخت برگشته کسی مجبور به زنا نمی شد.