دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 4

کتاب سیبویه نیز که در علم نحو است ، نزد دانشمندان این علم به الکتاب مشهور می باشد. این مطلب در کشف الظنون چنین آمده است :

کتاب سیبویه در علم نحو به سبب شهرت و برتریش بر دیگر کتابهای مشابه ، در نزد نحویون به الکتاب مشهور شده است ؛ به طوری که اگر در بصره کسی بگوید: قراء فلان الکتاب ، می دانند که کتاب سیبویه را می گوید و با شنیدن قراء نصف الکتاب ، شک نمی کنند که منظور کتاب سیبویه است .

ابوالحسن علی بن محمد، معروف به ابن خروف ، نحوی آندلسی اشبیلی (م 609 ق ) کتاب سیبویه را شرح کرده و آن را تنهیح الالباب فی شرح غوامض الکتاب نامیده است . همچنین ابو البقاء عبدالله بن الحسین العکبری بغدادی حنبلی (م 616 ق ) شرحی بر ابیات آمده در کتاب سیبویه نگاشته و آن را لباب الکتاب نام گذاشته است . و نیز ابوبکر محمد بن حسنی زبیدی آندلسی (م 380 ق ) شرح خود را بر کتاب سیبویه (2)، ابنیه الکتاب نام نهاده است (3)

بنابراین الکتاب نامی ویژه برای قرآن در قرآن کریم ، و یا در عرف مسلمانان نمی باشد.

یکی دیگر از نامهایی که بر قرآن نهاده شده نور است که خدای تعالی می فرماید: و اءنزلنا الیکم نورا مبینا. (نساء / 174). و دیگری ، موعظه می باشد که در قرآن آمده است : قد جاءتکم موعظه من ربکم . یعنی از سوی خداینان موعظه و پندی برای شما آمده است . (یونس / 57). همچنین کریم (4)

که خدای متعال می فرماید: انه لقرء ان کریم . (واقعه / 44).

این اسامی که در قرآن آمده است ، همان طور که دانشمندان می گویند اسامی قرآن نیستند، بلکه همه آنها از باب تعبیر و تعریف صفات قرآن می باشند.

یکی از اسامی قرآن در مکتب خلفاء المصحف است که چنین لفظی نه در قرآن آمده و نه در حدیث شریف نبوی .

زر کشی و دیگران آورده اند که :

چون ابوبکر قرآن را گرد آورد، از اطرافیان خود خواست تا نامی برای آن تعیین کنند. یکی گفت : آن را انجیل بنامید، که این نام را نپسندیدند. دیگری گفت : آن را السفر بخوانید که این نام یهودی را هم رد کردند. در آخر ابن مسعود گفت : من نزد حبشیان کتابی دیده ام که به آن المصحف می گفتند. این نام را پسندیدند و قرآن را بدان نام نهادند (5).