دو مکتب در اسلام جلد سوم صفحه 283

- آنگاه که استخوان گردید چگونه می شود؟ فرمود:

- چون استخوان تشکیل شد، حد چشم و گوش در آن مشخص می گردد و اندامها در آن شکل می یابند که در این صورت دیه کامل بر آن تعلق می گیرد.(369)

و از ابن مسکان از امام صادق (ع ) آمده است که فرمود: دیه جنین پنج جزء است : برای نطفه یک پنجم یا بیست دینار، برای علقه دو پنجم یا چهل دینار، و برای مضغه سه پنجم یا شصت دینار، و برای استخوان چهار پنجم یا هشتاد دینار، و چون جنین کامل شد، دیه آن صد دینار خواهد بود و زمانی که روح در آن پدید آمد، هزار دینار یا ده هزار درهم دیه دارد، در صورتی که پسر باشد؛ و اگر دختر بود، پانصد دینار دیه بر آن تعلق می گیرد.

و اگر زن حامله ای کشته شد و معلوم نبود که کودکی که در رحم دارد پسر است یا دختر، پس دیه آن کودک دو نیمه است : نیمی از دیه پسر، و نیمی از دیه دختر، و زن را نیز دیه ای

کامل خواهد بود. (370)

در این مورد، حکم مشروحی را که در حدیث حضرت امام صادق (ع ) آمده است ، همانند حکم مشروح و مفصلی یافتیم که در حدیث امام باقر (ع ) آمده ، و حکم در حدیث این دو امام ، نظیر حکمی است که در حدیث امام سجاد (ع ) آمده ، به عبارت دیگر حکم در احادیث ایشان مانند همان حکمی است که در کتاب دیاتی آمده که امیرمؤ منان آن را تقریر فرموده است .

و در همین باب دو حدیث دیگر از امام باقر و امام صادق (ع ) موجود است که با آنچه در گذشته آمده اختلافی ندارند، مگر به آن اندازه که بین موجز و مفصل ، و یا مجمل و مبین اختلاف است . (371)

همچنین ما در باب دیه جنین سه حدیث از امام صادق می بینیم که در معنی یکی است . اولی را ابوبصیر از امام صادق (ع ) روایت کرده که فرمود: هرگاه مردی بر شکم زن حامله ای ضربه ای وارد ساخت که در نتیجه آن ضربت ، زن آنچه را در شکم خود داشت مرده انداخت ، بر اوست که یکصد دینار به آن زن دیه بپردازد. (372)

حدیث دوم را داود بن فرقد از امام صادق (ع ) آورده که آن حضرت فرمود: زنی بادیه نشین به تظلم از مردی اعرابی به خدمت پیغمبر آمد که او را ترسانیده ، به حدی که جنین درون رحمش را سقط کرده است .

مرد اعرابی گفت بچه ای که نه گریه کرده و نه فریاد کشیده که دیه ندارد! رسول خدا (ص ) در پاسخ