دو مکتب در اسلام جلد سوم صفحه 309

6 - اعلام

عبارت از این است که استاد محدث ، طالب علم حدیث را آگاه می کند که این کتاب و یا این حدیث ، روایت او است و یا از فلانی شنیده است ، بدون اینکه بگوید: اروه عنی آنرا از طریق من روایت کن ، یا: اءذنت لک فی روایته ، و مانند آن . در جواز روایت این مورد دو نظر موافق و مخالف وجود دارد.

7 - الوجاده ، یافتن

این است که کسی به خط استاد محدثی که با او معاصر و یا غیر معاصر است ، حدیثی بیابد؛ بدون اینکه پای سخنش نشسته و یا از او اجازه روایت گرفته باشد. در این صورت همگان متفقند که وی حق روایت آن را از طرف آن محدث ندارد. بلکه باید بگوید: وجدت یعنی یافتم ، یا قراءت یعنی خواندم بخط فلان ، و به دنبالش بقیه اسناد متن حدیث را بگوید. و یا اینکه بگوید: وجدت بخط فلان ، یا فی کتاب فلان ، عن فلان و... . (405)

در تمام این حالات سخن درباره شخصی مجمهول و ناشناخته ای ، به فردی مجهول ، و درباره موضوعی مجهول و نامعلوم نمی باشد، بلکه سخن درباره شخص استاد محدث ، و شاگرد و حدیث یا کتابی است که هر کدامشان وجود خارجی دارند و

معلوم و مشخص هستند.

پیوستگی بزرگان حدیث به ائمه اهل بیت (ع )

در پرتو بحثی که درباره تعریف مصطلحات علمای حدیث داشتیم ، عبارات ایشان را در اسانید حدیث مورد بررسی قرار می دهیم ، باشد که دریابیم بزرگان حدیث تا چه پایه در روایت خود به ائمه اهل بیت (ع ) پیوستگی داشته اند.

در شرح حال ظریف بن ناصح

نجاشی گفته است : مردی راستگو و در حدیثش ثقه بوده و کتابهایی داشته است ؛ از آن جمله کتاب دیات است که عده ای از یاران ما آن را روایت کرده اند .