- سخن مترجم 1
- نخستین گفتار: قیام امام حسین(ع) علیه انحرافاتی که بر اثراجتهاد وعمل به راءی در سنت پیغمبر(ص) پدیدآمده بود 4
- بخش اول : اوضاع مسلمانان پیش از قیام حسینی 4
- توضیح 4
- دو دستگی امت 7
- نتیجه کوششهای معاویه 9
- امام از بیعت با یزید سر باز می زند 10
- قسمت اول 11
- یزید در آیینه رفتار و گفتارش 11
- قسمت دوم 17
- 1. خبر راءس الجالوت 24
- بخش دوم : خبر از رویداد کربلا پیش از وقوع آن 24
- مقدمه 24
- 2. خبر کعب 25
- 3. حدیث اسماء بنت عمیس 26
- 4. حدیث ام الفضل 26
- 5 . و در مقتل خوارزمی آمده است 28
- 7. حدیث انس بن مالک 29
- 6. روایت زینب دختر جحش 29
- 8 . حدیث ابوامامه 30
- 9. روایات ام سلمه 30
- 10. روایات عایشه 33
- 11. روایت معاذ بن جبل 35
- 12. روایت سعید بن جمهان 35
- 13. روایات ابن عباس 36
- 14. روایات امیرالمؤ منین علی (ع ) 36
- قسمت اول 36
- قسمت دوم 39
- 15. روایت انس بن حارث و شهادتش 43
- 16. مردی از بنی اسد 44
- حسین (ع ) و بیعت با یزید! 45
- وصیتنامه امام حسین (ع ) (91) 50
- حرکت امام به سوی مکه 51
- بخش سوم : ماءموریت مسلم بن عقیل به کوفه 54
- توضیح 54
- امام آماده عزیمت به عراق می شود 58
- نامه امام (ع ) به بنی هاشم 59
- حسین (ع ) و ابن عباس 59
- جلوگیری از حرکت امام 60
- امام با برادرش محمد بن حنفیه 60
- عبدالله بن جعفر و نامه فرماندار 61
- نامه ای از عمره ، دختر عبدالرحمان 62
- سخنرانی امام 63
- حرکت به سوی عراق 63
- حسین (ع ) و فرزند عمر 63
- فرمانهای یزید! 64
- دیدار امام با فرزدق شاعر 65
- دیدارهای میان راه 65
- چه کسی باور داشت حسین (ع ) کشته نمی شود! 66
- دیدار امام (ع ) با عبدالله بن مطیع 66
- امام و خبر کشته شدن مسلم و هانی 67
- دیدار با پیامگزاران ابن اشعث و ابن سعد 68
- امام (ع ) همراهان را از کشته شدن مسلم آگاه می کند 68
- دیدار با مردی از قبیله بنی عکرمه 69
- بیم دهنده ای دیگر 70
- برخورد امام حسین (ع ) با حر و سپاهیانش 70
- سخنرانی امام در میان سپاهیان 73
- خطبه ای دیگر از آن حضرت 74
- رسیدن یارانی از کوفه 75
- بار دیگر آب اضافی 78
- ابو مخنف می گوید 79
- سرزمین کربلا 79
- بخش چهارم : ورود خاندان پیغمبر (ص ) به سرزمین کربلا 79
- عمر سعد به کربلا وارد می شود! 81
- ابن سعد علت آمدن امام را جویا می شود 82
- گزارش عمر سعد به ابن زیاد 83
- ابن زیاد بسیج عمومی می دهد! 84
- آب را به روی فرزندان پیغمبر می بندند! 86
- جنگ بر سر آب 87
- اتمام حجت امام پیش از آغاز جنگ 88
- ممانعت ابن زیاد از بازگشت امام (ع ) 90
- شمر برای عباس و برادرانش امان نامه می گیرد! 91
- شام عاشورا 92
- پیشروی سپاه عمر سعد به سوی خیام حسینی 92
- مهلت خواستن حسین (ع ) از یزیدیان 93
- پاسخ یاران و بستگان امام 95
- سخنرانی امام (ع ) در شب عاشورا 95
- ضحاک مشرقی و شرط او! 96
- امام خواهرش را به شکیبایی فرمان دهد 97
- شام عاشورا و خاطره ضحاک شرقی 99
- بخش پنجم : روز عاشورا 101
- توضیح 101
- دعای امام حسین (ع ) در روز عاشورا 102
- شادمانی یاران حسین (ع ) به خاطر شهادت 102
- نخستین سخنرانی امام 103
- یاوه سراییهای شمر 105
- سخن زهیر بن قین با سپاهیان 106
- به خود آمدن و توبه حر 107
- اندرز حر به کوفیان 109
- دومین سخنرانی امام (ع ) 109
- نفرین امام درباره ابن حوزه 112
- طبری از قول حمید بن مسلم در تاریخ خود می نویسد 113
- یورش سپاهیان خلافت به اردوگاه امام 113
- حمله جناح راست سپاهیان ابن سعد و درخواست کمک 115
- حمله جناح راست عمر و شهادت مسلم بن عوسجه 117
- حمله جناح چپ عمر و شهادت کلبی و همسرش 117
- تیرانداز ماهر امام (ع ) 118
- در خیل شهیدان 118
- چهار شهید همراه در یک جا 119
- شهادت بریر 120
- عمرو بن قرظه انصاری 124
- جنگ حر با یزید بن سفیان 124
- به آتش کشیدن خیمه های امام توسط ابن سعد 125
- نماز خوف در برابر تیر و شمشیر 126
- شهادت حبیب بن مظاهر 126
- شهادت سعید حنفی 130
- شهادت زهیر بن قین 131
- شهادت نافع بن هلال جملی 132
- دو نوخاسته جابری و حنظله 136
- دو رزمنده غفاری 136
- عابس بن ابی شبیب و شوذب 137
- فرار ضحاک مشرقی 139
- 1. عمرو بن خالد 140
- شهدایی دیگر 140
- 2. سعد بن حنظله 141
- 3. عبدالرحمان بن عبدالله یزنی 142
- 4. قره بن ابی قره 143
- 5. عمرو بن مطاع 144
- 6. چون غلام ابوذر 145
- 8 . حجاج بن مسروق 147
- 7. انیس بن معقل 147
- 9. جناده بن حرث 148
- 10. عمرو بن جناده 149
- 11. نوجوانی یتیم 151
- اشاره 153
- بخش ششم : شهدا از عترت پیامبر خدا (ص ) 153
- نخستین شهید از خانواده پیغمبر 153
- خیل شهیدان هاشمی 158
- شهادت عبدالله بن مسلم بن عقیل 158
- شهادت جعفر بن عقیل 159
- شهادت عبدالرحمان بن عقیل 160
- شهادت محمد بن عبدالله بن جعفر 161
- شهادت عون بن عبدالله بن جعفر 161
- 1. عبدالله حسن 162
- شهادت فرزندان امام مجتبی (ع ) 162
- 2. شهادت قاسم بن الحسن 163
- شهادت برادران امام (209) 164
- به شهادت رساندن کودکان از خاندان پیغمبر (ص ) 173
- 1 - شهادت کودک شیرخوار امام حسین (ع ) 173
- 2 - شهادت کودکی دیگر از امام 174
- 3 - شهادت کودکی وحشت زده 175
- 4 - شهادت کودکی دیگر از امام حسین (ع ) 176
- آخرین شهید 181
- کشنده حسین جایزه می خواهد! 182
- عزاداران بر امام حسین (ع ) در مدینه 183
- اسب تاختن بر کشته فرزند زهرا (ع ) 183
- نجات یافتن عقبه و اسیر شدن مرقع 183
- توضیح 186
- بخش هفتم : رویدادهای پس از شهادت امام (ع ) 186
- سرهای شهدا در میان افراد سپاه خلافت 187
- سپاه خلافت حرم پیامبر را به اسیری به کوفه می برد! 190
- سخنرانی زینب (س ) در میان کوفیان 191
- سخنرانی فاطمه صغری 193
- سخنرانی ام کلثوم 194
- خانواده پیغمبر در پیشگاه فرزند مرجانه ! 196
- سر امام را در کوچه های کوفه می گردانند! 200
- آگاه شدن مردم مدینه از کشته شدن امام 201
- آگاه شدن یزید از کشته شدن فرزند پیغمبر (ص ) 203
- به خاک سپردن اجساد مطهر خاندان پیامبر 203
- خلیفه و پایتختش آماده پذیرش آل پیامبر می شوند! 204
- اسرای اهل بیت را به نزد یزید می فرستند 204
- سر بریده فرزند پیغمبر پیشاروی خلیفه مسلمین ! 204
- اظهار شادمانی در پایتخت خلافت اسلامی ! 205
- ورود اهل بیت پیغمبر به پایتخت خلافت اسلامی 207
- واردکردن خانواده پیغمبر (ص ) به دربار خلافت 209
- سخنانی که بین امام سجاد (ع ) و یزید رد و بدل شد 211
- پرخاش دانشمند یهودی بر یزید 212
- مرد شامی عترت پیغمبر را به کنیزی می خواهد! 213
- سر فرزند پیغمبر پیشاروی خلیفه مسلمین 214
- خلیفه مسلمانان و ابیات ابن زبعری 216
- سخنرانی زینب نوه پیامبر خدا (ص ) در مجلس خلافت 218
- سر سبط پیامبر به مدینه پیغمبر فرستاده می شود 221
- اظهار شگفتی و ناباوری همسر خلیفه 221
- سخنرانی امام سجاد (ع ) در مسجد دمشق 223
- سوگواری در پایتخت خلیفه 225
- بازگردانیدن ذراری پیغمبر (ص ) به مدینه جدشان 226
- عزاداری در بیرون شهر مدینه 227
- رسیدن خانواده پیغمبر به سرزمین کربلا 227
- چهل سال سوگواری امام سجاد (ع ) 229
- پس از ورود کاروانیان اهل بیت به مدینه 229
- دستگاه خلافت پس از شهادت حسین (ع ) 231
- بخش هشتم : قیام مردم مکه و مدینه 235
- منظور ما از نگارش این مقتل 235
- فرستادگان یزید و عبدالله زبیر 237
- نمایندگان مردم مدینه در خدمت یزید 239
- قیام صحابه و تابعین 240
- قیام مردم مدینه و بیعتشان با عبدالله بن حنظله 240
- نوامیس بنی امیه در پناه امام سجاد (ع ) 241
- استمداد بنی امیه از یزید 242
- سفارشهای خلیفه به فرمانده سپاه 243
- شعر خلیفه مسلمانان 244
- سپاهیان خلافت در راه مکه و مدینه 246
- سپاهیان خلافت حرم پیغمبر را غارت می کنند 248
- بیعت بر اساس بندگی خلیفه ! 249
- سرهای بریده در پیشکاه خلیفه یزید! 250
- سفارشهای فرماندهی نیرو به جانشین خود به هنگام مرگ 253
- سپاهیان خلیفه کعبه را آتش می زنند 254
- بار دیگر، حجاج کعبه را سنگ باران می کند 257
- به آتش کشیده شدن کعبه و نزول صاعقه 260
- شادمانی حجاج در آتش گرفتن کعبه 261
- پایان کار عبدالله زبیر 262
- حجاج بر گردن اصحاب پیغمبر (ص ) مهر بردگی می گذارد! 263
- انقلابیون خلافت را تضعیف ، و ائمه احکام اسلام را احیا کردند 264
- پایان قیام مکه و مدینه و آغاز قیامهای دیگر 264
- نتیجه تمام آنچه گذشت 265
- دومین گفتار : نتیجه شهادت حضرت سیدالشهداء (ع ) 265
- بخش اول : کوشش ائمه (ع ) در نشر سنت پیغمبر (ص ) 265
- چگونگی برداشت نویسندگان از نوشته ها و اصول اصحاب 266
- ظریف بن ناصح و اصل او 266
- اسناد کتاب دیات به روایت ظریف 268
- اسناد مجموعه اول 269
- چهره های نامبرده در این اسناد 271
- اسناد دیگر کتاب دیات که تنها به شخص ظریف می رسد 273
- زنجیره اسناد روایت کتاب دیات تا امام رضا (ع ) 275
- فشرده بحث 278
- اشاره 284
- آشنایی با راویان کتاب دیات 284
- 1. سند شیخ کلینی در کتاب کافی 285
- 2. سند شیخ طوسی 288
- 3 - سند شیخ طوسی تا حسن بن فضال ، و از او تا ظریف . 292
- زنجیره سند شیخ صدوق در کتاب من لا یحضره الفقیه 297
- تداخل و درهم شدن اسانید 303
- پیوستگی زنجیره اسناد بزرگان حدیث در مکتب اهل بیت (ع ) به ایشان 306
- پیوستگی بزرگان حدیث به ائمه اهل بیت (ع ) 309
- در شرح حال ظریف بن ناصح 309
- روش تعلیم در عصر کلینی به بعد 313
- شیخ طوسی پس از انتقال به نجف اشرف 314
- تاسیس حوزه علمیه نجف اشرف 314
- آنگاه در پایان اجاره نامه خود می نویسد 318
- اشتباهاتی نسخه هائی از کتابهای حدیث 321
- اشاره 321
- بخش دوم : اشتباهاتی در پاره ای از کتابهای حدیث 321
- 1 - حدیث هفتم و چهاردهم 322
- 2 - حدیث نهم 323
- 3 و 4 - احادیث شماره 17 و 18 از کتاب الحجه 324
- معیارهای دانشمندان برای شناخت حدیث 332
- توضیح 334
- ارزیابی کتابهای حدیث در مکتب خلفا 334
- بخش سوم : ارزیابی کتابهای حدیث در مکتب خلفاء 334
- ارزیابی کتابهای حدیث در مکتب اهل بیت (ع ) 336
- علمای مکتب اهل بیت در فقه و شناخت حدیث از گذشتگان پیروی نمی کند 337
- ارزیابی احادیث کتب اربعه 338
- سخنی از گوینده ای مجهول 338
- احادیث صحیح از دیدگاه فقهای مکتب اهل بیت 339
- امانت علمی از دیدگاه علمای مکتب اهل بیت 341
- پایان سخن و فشرده ای از دو گفتار 342
- چگونه مسلمانان به خود آمدند؟ 345
- خدا و پیامبرش ، حسین (ع ) را برای احیای دین آماده کرده بودند 345
- اشاره 345
- مسلمانان در عصر امام حسین (ع ) 349
- هدف امام حسین (ع ) و شعار و روش آن حضرت 351
- امام برای اتمام حجت ، دعوت کوفیان را پذیرفت 356
- امام (ع ) برای اتمام حجت به عراق رفت و نه سخنان فرزندان عقیل 357
- امام (ع ) در مدینه از بیعت با خلیفه سرباز زد 358
- حکمتی که امام (ع ) در قیامش به کار برد 358
- به این ترتیب 362
- در میان سپاهیان امام 369
- پیامد شهادت حضرت امام حسین (ع ) 379
- ائمه اهل بیت (ع ) مواریث نبوت را دست به دست می دهند 380
- امام سجاد، میراث نبوت را آشکارا به امام باقر (ع ) می سپارد 381
- فقها به نمایندگی از امام عهده دار تبلیغ هستند 384
- نظر خوانندگان کتاب 385
- پاورقی 387
- 1 تا 39 387
- 40 تا 97 392
- 98 تا 169 398
- 170 تا 250 407
- 251 تا 334 416
- 335 تا 417 425
- 418 تا 476 435
همچنین از تعریف نجاشی و شیخ طوسی از کتاب کافی چنین بر می آید که کتاب مزبور بر حسب موضوعاتش به سی بخش جداگانه ، و هر کدام در یک جلد تدوین شده است ؛ با این تفاوت که آنها به گونه امروز شماره گذاری نشده بود، و به همان سبب گاهی نام کتابها پس و پیش شده ، مگر اولین و آخرین آنها که کتاب عقل باشد و روضه که در موقعیت آنها اتفاق نظر دارند.
نجاشی گفته است : من به مسجد نفطویه نحوی که معروف به مسجد لؤ لؤ ی است ، آمد و شد داشتم ، و نزد امام آن مسجد قرآن فرا می گرفتم ، و برخی از یاران ما نیز کتاب کافی را نزد ابوالحسین احمد بن احمد کوفی کاتب می خواندند و او ضمن درس می گفت : محمد بن یعقوب کلینی چنین حدیث کرده است ... و دیدم که ابوالحسن عقراوی نیز از آن روایت می کرد.
بنابراین نجاشی دو نفر از شاگردهای کلینی را دیدار کرده هک هر دو از کافی روایت می کردند.
یکی از آنها شاگردانش را به هنگام خواندن کتاب کافی مورد خطاب قرار می داد و می گفت : محمد بن یعقوب کلینی شما را چنین حدیث کرده است . و این سخن از آن جهت بود که خودش در محضر کلینی حضور داشته و احادیث آن را از او شنیده و اجازه روایت آنها را از وی دریافت داشته است .
اما نجاشی
از این دو نفر که کلینی را درک کرده و در محضر درسش حضور داشته اند، چیزی روایت نکرده ، بلکه از دیگر شاگردان کلینی روایت نموده و گفته است : نام کتابهای او (کلینی ) را از گروهی از اساتیدمان ، از آن جمله محمد بن محمد (شیخ مفید) و حسین بن عبیدالله (غضاویری ) و احمد بن علی بن نوح ، از ابوالقاسم جعفر بن قولویه ، از او (کلینی ) که خدایش رحمت کناد آورده ایم .
اینک در مقام آن هستیم که روش درس و بحث را در آن روزگار مورد بررسی قرار دهیم تا کاملا بیان ایشان درک ، و لب مطالب آنان فهمیده شود.
روش تعلیم در عصر کلینی به بعد
از مفهوم اجازه نامه هایی که برای روایت اصول اربعمائه (اصول چهارصد گانه ) و دیگر مدونات حدیثی کوچک که باقی مانده و به دست ما رسیده ، چنین بر می آید که روش تعلیم و تعلم در زمان کلینی و پیش از او از این قرار بوده که استاد محدث کتاب خود را بر شاگردانش قرائت می کرده و آنها گوش می دادند.
یا اینکه یکی از دانشجویان در محضر استاد قرائت می کرده و بقیه همدرسانش می شنیدند و به توضیحات لازم استاد در آن مورد گوش می دادند.