- پیش گفتار 1
- سخن آغاز 3
- اشاره 7
- بخش اول: اخلاق فردی 7
- الف: بایدها 8
- اشاره 8
- «1» اخلاص 9
- «2» توکل 13
- «3»اعتدال 17
- «4»تواضع 21
- «5»کنترل چشم و گوش و زبان 25
- «6»حیا 29
- اشاره 29
- 2. حیا از خود 30
- 1. حیا از خدا 30
- 4. حیا از فرشتگان 31
- 3. حیا از پیامبر(صلّی الله علیه و آله ) 31
- 5. حیا از مردم 32
- «7»خوف و رجا 34
- «8»یاد خدا 38
- «9»یاد مرگ و قیامت 42
- «10»محاسبه و مراقبه 46
- 1. صبر 50
- «11»«باید»های اخلاقی دیگر 50
- 2. شکر 50
- اشاره 50
- 5. رضا و تسلیم 51
- 4. تقوا 51
- 3. زهد 51
- 7. صدق 52
- 8. وَرَع 52
- 6. یقین 52
- 9. قناعت 52
- 10. پاکدامنی 53
- ب:نبایدها 54
- اشاره 54
- «1»هوای نفس 55
- «2» غضب 61
- «3»ریا و تظاهر 66
- «4» کینه و عداوت 71
- اشاره 71
- 1. رنج درونی کینه توز: 72
- 2. به هم خوردن رابطه ها: 72
- «5» حسد 75
- «6»طمع 80
- «7»عجله و شتاب 84
- «8» اسراف و تبذیر 88
- «9» کفران نعمت 92
- اشاره 96
- «10» عجب و خودپسندی 96
- اشاره 97
- 4. تباه کننده عمل خیر: 97
- 3.عامل رکود: 97
- 1. تکبر بر دیگران: 97
- 2. احساس تنهایی و وحشت: 97
- درمان عُجب 98
- اشاره 101
- 2. قساوت قلب 101
- «11»«نباید»های اخلاقی دیگر 101
- 1. حب دنیا: 101
- 6. شک 102
- 5. کبر 102
- 3. لجاجت 102
- 4. شهوت 102
- 7. پرحرفی 103
- 8. دروغ 103
- 9. حرص و آز 103
- 10. هوای نفس 104
- بخش دوم: اخلاق اجتماعی 105
- اشاره 105
- الف: بایدها 106
- اشاره 106
- «1»حسن خلق 107
- «2» عفو و گذشت 111
- «3»اصلاح و آشتی 115
- «4» خدمت و کارگشایی 119
- «5» رعایت حقوق دیگران 124
- «6» دوستی و آداب آن 129
- «7»صدق و امانت 133
- «8» ادب گفتاری وشنیداری 137
- «9» آبرو داری و رازداری 141
- «10» مشورت و رایزنی 145
- «11»مدارا و مردم داری 149
- «12»تقدیر و تشویق 153
- «13»تعاون و مشارکت 157
- «14» نقد پذیری 161
- «15»مسئولیت و تعهد 165
- اشاره 169
- ب: نبایدها 169
- «1»سوء ظن 170
- «2»عیب جویی 175
- «3» استهزاء 179
- «4»جدل و مِراء 183
- «5»قهر و جدایی 187
- «6» پیمان شکنی وبدقولی 191
- «7»بدزبانی و فحش 195
- «8»مکر و فریب 199
- «9»روابط ناسالم 203
- «10»تجسّس و تفتیش 207
- «11»تحقیر و توهین 211
- «12» غیبت و تهمت 215
- «13» دروغ و شایعه پراکنی 219
- «14»مردم آزاری و مزاحمت 224
- «15»حرام خواری 228
- دو تکلیف اجتماعی مهم 232
- فهرست منابع 236
بر تو باد همواره با یقین بودن و پرهیز از شک. هیچ چیز برای انسان تباه کننده تر برای دین، از آن نیست که شک بر یقین او غلبه کند.
7. پرحرفی
امام علی(علیه السّلام): مَنْ کَثُرَ کَلامُهُ کَثُرَ خَطاؤُهُ، وَ مَنْ کَثُرَ خَطاؤُهُ قَلَّ حیاؤُهُ؛(1)
هر کس پرحرف باشد، خطایش زیاد می شود و هر که خطایش زیاد شود، حیایش کم می گردد.
8. دروغ
امام علی(علیه السّلام): لا یَجِدُ عَبْدٌ طَعْمَ الإیمانِ حَتّی یَتْرُکَ الکِذْبَ هَزْلَهُ و جِدَّهُ؛(2)
بنده، هرگز طعم ایمان را نمی یابد مگر آنکه دروغ را چه به شوخی و چه جدّی، ترک کند.
9. حرص و آز
امام باقر(علیه السّلام): مَثَلُ الْحَریصِ عَلَی الدّنیا مَثَلُ دُودَهِ القَزِّ، کُلَّما ازْدادَتْ مِنَ القَزِّ عَلی نَفْسِها لَفّاً کانَ اَبْعَدَ لَها مِنَ الخُروجِ حَتّی تَمُوتَ غمّاً؛(3)
مَثَل حریص بر دنیا مثل کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دورخودش بتَنَد، راه خروجش دشوارتر می شود، تا آنکه از غصه می میرد.
1- نهج البلاغه، حکمت 349.
2- اصول کافی، ج 2 ص 340.
3- همان، ص 316.