اخلاق : متن آموزش اخلاق فردی و اجتماعی صفحه 199

«8»مکر و فریب

حیله گری برای فریب دیگران و رسیدن به مقصود، از خصلت های زشت و نوعی نفاق در برخورد است. فریب کاری یا برای رسیدن به منافع مادی و شخصی صورت می گیرد، یا برای ضربه زدن به دیگری و تضییع حقوق و منافع اشخاص. و چون از دروغ و دغل بهره گرفته می شود، زشت و گناه است و فرومایگی فریب دهنده را نشان می دهد.

این موضوع، با تعابیر دیگری مثل اغواء، تدلیس، اضلال، تمویه، تشویه، حیله، خدعه، غشّ و غدر هم به کار می رود و در عرصه های مختلف مثل مال و اقتصاد و تجارت و معاشرت و ازدواج و مشارکت و ... صورت می گیرد. نقطه مقابل آن راستی و صداقت است.(1)

گرچه افرادی که مورد فریب و خدعه قرار گرفته و گول می خورند، از اهداف حیله گران که پنهانی است بی خبرند، ولی خداوند خبر دارد و از مکّاران بیزار است و نقشه های پنهانی فریبکاران را هم می داند.

به تعبیر قرآن کریم:

اِنَّ رُسُلَنا یَکْتُبونَ ما تَمْکُرونَ؛(2)

فرستاده ها و مأموران ما آنچه را مکر می کنید می نویسند.