- پیش گفتار 1
- سخن آغاز 3
- اشاره 7
- بخش اول: اخلاق فردی 7
- الف: بایدها 8
- اشاره 8
- «1» اخلاص 9
- «2» توکل 13
- «3»اعتدال 17
- «4»تواضع 21
- «5»کنترل چشم و گوش و زبان 25
- «6»حیا 29
- اشاره 29
- 1. حیا از خدا 30
- 2. حیا از خود 30
- 4. حیا از فرشتگان 31
- 3. حیا از پیامبر(صلّی الله علیه و آله ) 31
- 5. حیا از مردم 32
- «7»خوف و رجا 34
- «8»یاد خدا 38
- «9»یاد مرگ و قیامت 42
- «10»محاسبه و مراقبه 46
- 1. صبر 50
- «11»«باید»های اخلاقی دیگر 50
- 2. شکر 50
- اشاره 50
- 5. رضا و تسلیم 51
- 4. تقوا 51
- 3. زهد 51
- 7. صدق 52
- 9. قناعت 52
- 8. وَرَع 52
- 6. یقین 52
- 10. پاکدامنی 53
- اشاره 54
- ب:نبایدها 54
- «1»هوای نفس 55
- «2» غضب 61
- «3»ریا و تظاهر 66
- اشاره 71
- «4» کینه و عداوت 71
- 2. به هم خوردن رابطه ها: 72
- 1. رنج درونی کینه توز: 72
- «5» حسد 75
- «6»طمع 80
- «7»عجله و شتاب 84
- «8» اسراف و تبذیر 88
- «9» کفران نعمت 92
- اشاره 96
- «10» عجب و خودپسندی 96
- اشاره 97
- 4. تباه کننده عمل خیر: 97
- 1. تکبر بر دیگران: 97
- 3.عامل رکود: 97
- 2. احساس تنهایی و وحشت: 97
- درمان عُجب 98
- اشاره 101
- «11»«نباید»های اخلاقی دیگر 101
- 2. قساوت قلب 101
- 1. حب دنیا: 101
- 5. کبر 102
- 3. لجاجت 102
- 4. شهوت 102
- 6. شک 102
- 8. دروغ 103
- 7. پرحرفی 103
- 9. حرص و آز 103
- 10. هوای نفس 104
- بخش دوم: اخلاق اجتماعی 105
- اشاره 105
- اشاره 106
- الف: بایدها 106
- «1»حسن خلق 107
- «2» عفو و گذشت 111
- «3»اصلاح و آشتی 115
- «4» خدمت و کارگشایی 119
- «5» رعایت حقوق دیگران 124
- «6» دوستی و آداب آن 129
- «7»صدق و امانت 133
- «8» ادب گفتاری وشنیداری 137
- «9» آبرو داری و رازداری 141
- «10» مشورت و رایزنی 145
- «11»مدارا و مردم داری 149
- «12»تقدیر و تشویق 153
- «13»تعاون و مشارکت 157
- «14» نقد پذیری 161
- «15»مسئولیت و تعهد 165
- اشاره 169
- ب: نبایدها 169
- «1»سوء ظن 170
- «2»عیب جویی 175
- «3» استهزاء 179
- «4»جدل و مِراء 183
- «5»قهر و جدایی 187
- «6» پیمان شکنی وبدقولی 191
- «7»بدزبانی و فحش 195
- «8»مکر و فریب 199
- «9»روابط ناسالم 203
- «10»تجسّس و تفتیش 207
- «11»تحقیر و توهین 211
- «12» غیبت و تهمت 215
- «13» دروغ و شایعه پراکنی 219
- «14»مردم آزاری و مزاحمت 224
- «15»حرام خواری 228
- دو تکلیف اجتماعی مهم 232
- فهرست منابع 236
«11»تحقیر و توهین
حرمت نهادن به افراد و برخورد احترام آمیز و حفظ شخصیت انسان ها نشانه رشد عقلی و ایمانی است. به هیچ کس نباید به چشم حقارت نگاه کرد، یا حرف توهین آمیز و رفتار تحقیر کننده داشت. به خصوص به یک مؤمن و مسلمان که نزد خداوند محترم است.
رسول خدا(صلّی الله علیه و آله ) فرمود:
لا تُحَقِّرَنَّ اَحَداً مِنَ المُسْلِمینَ، فَاِنَّ صَغیرَهم عِنْدَ اللهِ کبیرٌ؛(1)
هیچ یک از مسلمانان را تحقیر مکن، چرا که کوچک آنان نزد خداوند بزرگ است.
گاهی کسی که علم یا مال یا مقام و جمال دارد، به آنان که دانش و ثروت و مقام و زیبایی ندارند، به دیده حقارت می نگرد و بی اعتنایی و توهین می کند. این نهایت غرور است و خدا او را دشمن می دارد. از پیامبر خدا6 نقل شده است:
مَنِ اسْتَذَلَّ مُؤْمِناً أَوْ مُؤْمِنَهً أَوْ حَقَّرَهُ لِفَقْرِهِ أَوْ قِلَّهِ ذَاتِ یَدِهِ شَهَّرَهُ اللَّهُ تَعَالَی یَوْمَ الْقِیَامَهِ ثُمَّ یَفْضَحُهُ؛(2)
1- میزان الحکمه، حدیث 4077.
2- بحارالانوار، ج 72، ص 44.