- اشاره 1
- میزان در توحید و شرک 1
- مقدمه ناشر 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- مراحل توحید 3
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- توضیح 4
- 1 - توحید در الوهیت 4
- 2 - توحید در خالقیت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- ارکان عبادت 9
- اشاره 9
- اعمال به نیت است 10
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- اقسام شرک 14
- 2 - شرک خفی 14
- 1 - شرک جلی 14
- توضیح 14
- اشاره 14
- شرک در ربوبیت 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- اشاره 15
- شرک در خالقیت 15
- شرک در الوهیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- 9 - خباثت مشرک 17
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- توضیح 18
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- سرچشمه های شرک 18
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- 2 - حس گرایی 19
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 3 - منافع خیالی 20
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- اشاره 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- پاسخ 23
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان و کفر 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- توضیح 30
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- اشاره 31
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- اشاره 38
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- پاسخ 39
- نقد دوم 39
- نقد اوّل 39
- پاسخ 40
- پاسخ 41
- نقد چهارم 41
- نقد سوم 41
- پاسخ 41
- حیات برزخی 42
- فتواهای وهابیان 43
- اشاره 43
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- الف) آیات 46
- توضیح 46
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- 1 - آیات 53
- بهره مندی اموات 53
- اشاره 53
- 2 - روایات 54
- اشکال اوّل 55
- اشکال دوم 55
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- پاسخ 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- اشاره 57
- تحجّر وهابیان 62
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در لغت 67
- بدعت در اصطلاح 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- حرمت بدعت 69
- ارکان بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- وسعت دایره حلال 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- اشاره 77
- پاسخ 77
- توضیح 79
- مصادیق واقعی بدعت 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- ج) بدعت های عثمان 80
- عوامل پیدایش بدعت 81
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- اشاره 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- اشاره 82
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- توضیح 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- 2 - حدیث ثقلین 83
- 1 - آیه تطهیر 83
- غلوّ 84
- تعریف غلوّ 84
- توضیح 84
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- نشانه های غلوّ 85
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- اعتراف به حق 88
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- 1 - شفاعت 94
- اشاره 94
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 2 - علم غیب 94
- 4 - رأفت و رحمت 95
- تعظیم اولیای الهی 95
- 3 - هدایت 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- 1 تا 150 97
- پی نوشت ها 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر
محمّد بن عبدالوهاب درباره مسلمانان هم عصر خود می گوید: «وکثیر من أهل الزمان لا یعرف من الآلهه المعبوده إلّا هبل ویغوث ویعوق ونسراً واللات والعزّی ومناه!! فإن جاد فهمه عرف أنّ المقامات المعبوده الیوم من البشر والشجر والحجر ونحوها مثل شمسان وإدریس وأبوحدیده ونحوهم منها»؛(153) «و بسیاری از اهل این زمان از خدایان پرستیده شده به جز هبل و یغوث و نسر و لات و عزّی و منات را نمی شناسند. اگر فهم درستی داشتند می فهمیدند مقاماتی که امروز پرستیده می شود، از بشر و درخت و سنگ و نحو این ها از خورشید و ماه و ادریس و ابوحدیده و نحو این ها، از قبیل عبادت همان بت ها است.»
وی می گوید: «شرک کفّار قریش دون شرک کثیر من الناس الیوم»؛(154) «درجه شرک کفّار قریش، بسیار پایین تر از شرک مردم امروز است.»
او همچنین می گوید: «فإذا علمت هذا وعلمت ما علیه أکثر الناس علمت أنّهم أعظم کفراً وشرکاً من المشرکین الّذین قاتلهم النبیّ صلی الله علیه وآله»؛(155) «هنگامی که
این مطلب را دانستی و دانستی آنچه را که اکثر مردم برآنند، می فهمی که کفر و شرک افراد این زمان بیشتر از مشرکینی است که پیامبرصلی الله علیه وآله با آنان به قتال پرداخت.»
او در جایی دیگر می گوید: «لانکفّر إلّا من بلغته دعوتنا للحقّ ووضحت له المحجه وقامت علیه الحجه وأصرّ مستکبراً معانداً، کغالب ما نقاتلهم الیوم یصرون علی ذلک الاشراک ویمتنعون من فعل الواجبات ویتظاهرون بأفعال الکبائر والمحرمات...»؛(156) «ما تکفیر نمی کنیم مگر کسانی را که دعوت حقّ ما به آنان رسیده و برهان و دلیل بر آنان واضح شده و حجت بر آنان قائم شده است، ولی در عین حال از روی استکبار و عناد بر عقیده خود اصرار می ورزدند؛ همانند غالب کسانی که ما امروزه با آنان می جنگیم. این افراد بر شرک ورزیدن خود اصرار دارند و از انجام واجبات امتناع کرده و به افعال محرمات کبیره تظاهر می نمایند...».
مقصود ایشان از شرک ورزیدن، همان تبرک و استغاثه به ارواح اولیای الهی و دیگر امور است که به خیال وی این ها شرک به حساب می آیند.
نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات»
اشاره
از جمله کتاب های مهم برای وهابیان که با کوچکی حجم آن مورد توجّه خاصّ مدارس و حوزه های علمی و دانشگاهی آنان قرار گرفته، کتاب «کشف الشبهات» اثر محمّد بن عبدالوهاب است. او در این کتاب معیارها و میزان هایی را برای کفر و غلوّ در دین و شرک ذکر کرده و با آن معیارها، سایر مسلمین را به کفر و شرک نسبت داده است. لذا جا دارد گذری اجمالی به برخی از مطالب این کتاب داشته باشیم.