- اشاره 1
- مقدمه ناشر 1
- میزان در توحید و شرک 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- مراحل توحید 3
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- توضیح 4
- 1 - توحید در الوهیت 4
- 2 - توحید در خالقیت 5
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- اشاره 9
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- ارکان عبادت 9
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- اعمال به نیت است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- 2 - شرک خفی 14
- اقسام شرک 14
- اشاره 14
- 1 - شرک جلی 14
- توضیح 14
- شرک در خالقیت 15
- اشاره 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- شرک در ربوبیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- شرک در الوهیت 15
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 9 - خباثت مشرک 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- توضیح 18
- سرچشمه های شرک 18
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- 2 - حس گرایی 19
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 3 - منافع خیالی 20
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- اشاره 21
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- پاسخ 23
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان و کفر 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- توضیح 30
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- اشاره 31
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- اشاره 38
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- پاسخ 39
- نقد دوم 39
- نقد اوّل 39
- پاسخ 40
- پاسخ 41
- نقد چهارم 41
- نقد سوم 41
- پاسخ 41
- حیات برزخی 42
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- اشاره 43
- فتواهای وهابیان 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- الف) آیات 46
- توضیح 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- 1 - آیات 53
- اشاره 53
- بهره مندی اموات 53
- 2 - روایات 54
- اشکال اوّل 55
- اشکال دوم 55
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- پاسخ 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- اشاره 57
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- تحجّر وهابیان 62
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در لغت 67
- بدعت در اصطلاح 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- ارکان بدعت 69
- حرمت بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- وسعت دایره حلال 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- اشاره 77
- پاسخ 77
- توضیح 79
- مصادیق واقعی بدعت 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- ج) بدعت های عثمان 80
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- عوامل پیدایش بدعت 81
- اشاره 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- اشاره 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- توضیح 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- 1 - آیه تطهیر 83
- 2 - حدیث ثقلین 83
- توضیح 84
- تعریف غلوّ 84
- غلوّ 84
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- نشانه های غلوّ 85
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- اعتراف به حق 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 1 - شفاعت 94
- اشاره 94
- 2 - علم غیب 94
- 4 - رأفت و رحمت 95
- تعظیم اولیای الهی 95
- 3 - هدایت 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- پی نوشت ها 97
- 1 تا 150 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
توضیح
یکی دیگر از مسائل مورد اختلاف بین مسلمین و وهابیان، حیات برزخی است. این مسأله منشأ اختلاف در مسائل دیگر؛ از قبیل: استعانت از ارواح اولیای الهی، و استغاثه به آنان، توسل به اولیای الهی بعد از وفاتشان و... شده است. عموم مسلمین قایل به حیات برزخی و زندگی اموات؛ خصوصاً اولیای الهی در عالمی مابین عالم دنیا و آخرت به نام برزخند، بر خلاف وهابیان که به حیات برزخی ولو برای اولیای الهی، اعتقادی ندارند؛ از همین رو استعانت از آنان، استغاثه و توسل به آنان را جایز ندانسته بلکه از مظاهر بارز شرک می دانند. در حقیقت توجّه به اولیای الهی را به مانند توجّه به سنگ،
بی اثر و خاصیت می دانند؛ زیرا معتقدند که اولیا بعد از مرگ علم غیب ندارند و هیچ نوع تصرّفی نیز نمی توانند داشته باشند. اکنون به بررسی این مساله زیربنایی می پردازیم.
فتواهای وهابیان
1 - بن باز می گوید: «به ضرورت دین و ادله شرعی دانسته شده که رسول خداصلی الله علیه وآله در هر مکانی موجود نیست و فقط جسم او در قبرش در مدینه منوره است، ولی روحش در جایگاه اعلی در بهشت است... .»(172)
همو می گوید: «کثیری از اهل سنّت قایل به حیات برزخی در قبر برای امواتند، ولی این بدان معنا نیست که علم غیب می دانند، یا از امور اهل دنیا اطلاع دارند، بلکه این امور با مرگ از آن ها منقطع گردیده است».(173)
وی در جای دیگر می گوید: «... و امّا این که پیامبرصلی الله علیه وآله می بیند کسی را که بر او سلام می کند، این اصل و مدرکی ندارد، و در آیات و احادیث شاهدی بر آن موجود نیست، همان گونه که پیامبرصلی الله علیه وآله از احوال اهل دنیا و آنچه در آن حادث می شود اطلاعی ندارد؛ زیرا میت ارتباطش با دنیا قطع می گردد».(174)
2 - ناصرالدین البانی محدّث وهابی در مقدمه کتاب «الآیات البیّنات فی عدم سماع الأموات» می گوید: «... بعد از آن که اهمیت موضوع بحث و احتیاج مردم به اطلاع از آن، برای تعدادی از اهل فضل و علم روشن شد، خصوصاً کسانی که همیشه در باتلاق های جاهلیت زندگی می کنند، اهمیت بحث در مباحثی؛ از قبیل: استغاثه به غیر خدا، استعانت از ارواح انبیا و صالحین و غیر این ها، به توهّم این که آنان صدایشان را می شنوند... روشن می شود».(175)