- اشاره 1
- مقدمه ناشر 1
- میزان در توحید و شرک 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- مراحل توحید 3
- 1 - توحید در الوهیت 4
- توضیح 4
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- 2 - توحید در خالقیت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- اشاره 9
- ارکان عبادت 9
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- اعمال به نیت است 10
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- اشاره 14
- توضیح 14
- 1 - شرک جلی 14
- اقسام شرک 14
- 2 - شرک خفی 14
- شرک در خالقیت 15
- اشاره 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- شرک در ربوبیت 15
- شرک در الوهیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- 9 - خباثت مشرک 17
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- سرچشمه های شرک 18
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- توضیح 18
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 2 - حس گرایی 19
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- 3 - منافع خیالی 20
- اشاره 21
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- پاسخ 23
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان و کفر 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- توضیح 30
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- اشاره 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- اشاره 38
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- نقد اوّل 39
- پاسخ 39
- نقد دوم 39
- پاسخ 40
- نقد سوم 41
- نقد چهارم 41
- پاسخ 41
- پاسخ 41
- حیات برزخی 42
- اشاره 43
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- فتواهای وهابیان 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- الف) آیات 46
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- توضیح 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- 1 - آیات 53
- اشاره 53
- بهره مندی اموات 53
- 2 - روایات 54
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- پاسخ 55
- اشکال دوم 55
- اشکال اوّل 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- اشاره 57
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- تحجّر وهابیان 62
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در لغت 67
- بدعت در اصطلاح 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- حرمت بدعت 69
- ارکان بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- وسعت دایره حلال 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- پاسخ 77
- اشاره 77
- مصادیق واقعی بدعت 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- توضیح 79
- ج) بدعت های عثمان 80
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- اشاره 81
- عوامل پیدایش بدعت 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- اشاره 82
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- توضیح 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- 2 - حدیث ثقلین 83
- 1 - آیه تطهیر 83
- تعریف غلوّ 84
- غلوّ 84
- توضیح 84
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- نشانه های غلوّ 85
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- اعتراف به حق 88
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- 1 - شفاعت 94
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 2 - علم غیب 94
- اشاره 94
- 3 - هدایت 95
- تعظیم اولیای الهی 95
- 4 - رأفت و رحمت 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- 1 تا 150 97
- پی نوشت ها 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
توضیح
یکی دیگر از مسائل مورد اختلاف بین مسلمین و وهابیان، حیات برزخی است. این مسأله منشأ اختلاف در مسائل دیگر؛ از قبیل: استعانت از ارواح اولیای الهی، و استغاثه به آنان، توسل به اولیای الهی بعد از وفاتشان و... شده است. عموم مسلمین قایل به حیات برزخی و زندگی اموات؛ خصوصاً اولیای الهی در عالمی مابین عالم دنیا و آخرت به نام برزخند، بر خلاف وهابیان که به حیات برزخی ولو برای اولیای الهی، اعتقادی ندارند؛ از همین رو استعانت از آنان، استغاثه و توسل به آنان را جایز ندانسته بلکه از مظاهر بارز شرک می دانند. در حقیقت توجّه به اولیای الهی را به مانند توجّه به سنگ،
بی اثر و خاصیت می دانند؛ زیرا معتقدند که اولیا بعد از مرگ علم غیب ندارند و هیچ نوع تصرّفی نیز نمی توانند داشته باشند. اکنون به بررسی این مساله زیربنایی می پردازیم.
فتواهای وهابیان
1 - بن باز می گوید: «به ضرورت دین و ادله شرعی دانسته شده که رسول خداصلی الله علیه وآله در هر مکانی موجود نیست و فقط جسم او در قبرش در مدینه منوره است، ولی روحش در جایگاه اعلی در بهشت است... .»(172)
همو می گوید: «کثیری از اهل سنّت قایل به حیات برزخی در قبر برای امواتند، ولی این بدان معنا نیست که علم غیب می دانند، یا از امور اهل دنیا اطلاع دارند، بلکه این امور با مرگ از آن ها منقطع گردیده است».(173)
وی در جای دیگر می گوید: «... و امّا این که پیامبرصلی الله علیه وآله می بیند کسی را که بر او سلام می کند، این اصل و مدرکی ندارد، و در آیات و احادیث شاهدی بر آن موجود نیست، همان گونه که پیامبرصلی الله علیه وآله از احوال اهل دنیا و آنچه در آن حادث می شود اطلاعی ندارد؛ زیرا میت ارتباطش با دنیا قطع می گردد».(174)
2 - ناصرالدین البانی محدّث وهابی در مقدمه کتاب «الآیات البیّنات فی عدم سماع الأموات» می گوید: «... بعد از آن که اهمیت موضوع بحث و احتیاج مردم به اطلاع از آن، برای تعدادی از اهل فضل و علم روشن شد، خصوصاً کسانی که همیشه در باتلاق های جاهلیت زندگی می کنند، اهمیت بحث در مباحثی؛ از قبیل: استغاثه به غیر خدا، استعانت از ارواح انبیا و صالحین و غیر این ها، به توهّم این که آنان صدایشان را می شنوند... روشن می شود».(175)