- اشاره 1
- مقدمه ناشر 1
- میزان در توحید و شرک 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- مراحل توحید 3
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- توضیح 4
- 1 - توحید در الوهیت 4
- 2 - توحید در خالقیت 5
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- اشاره 9
- ارکان عبادت 9
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- اعمال به نیت است 10
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- اقسام شرک 14
- اشاره 14
- 2 - شرک خفی 14
- 1 - شرک جلی 14
- توضیح 14
- شرک در ربوبیت 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- اشاره 15
- شرک در خالقیت 15
- شرک در الوهیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 9 - خباثت مشرک 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- توضیح 18
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- سرچشمه های شرک 18
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- 2 - حس گرایی 19
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 3 - منافع خیالی 20
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- اشاره 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- پاسخ 23
- ایمان و کفر 23
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- توضیح 30
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- اشاره 31
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- اشاره 38
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- نقد دوم 39
- پاسخ 39
- نقد اوّل 39
- پاسخ 40
- نقد سوم 41
- نقد چهارم 41
- پاسخ 41
- پاسخ 41
- حیات برزخی 42
- اشاره 43
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- فتواهای وهابیان 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- الف) آیات 46
- توضیح 46
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- 1 - آیات 53
- بهره مندی اموات 53
- اشاره 53
- 2 - روایات 54
- پاسخ 55
- اشکال دوم 55
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- اشکال اوّل 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- اشاره 57
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- تحجّر وهابیان 62
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در اصطلاح 67
- بدعت در لغت 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- حرمت بدعت 69
- ارکان بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- وسعت دایره حلال 74
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اشاره 77
- پاسخ 77
- مصادیق واقعی بدعت 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- توضیح 79
- ج) بدعت های عثمان 80
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- عوامل پیدایش بدعت 81
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- اشاره 81
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- اشاره 82
- توضیح 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- 2 - حدیث ثقلین 83
- 1 - آیه تطهیر 83
- تعریف غلوّ 84
- غلوّ 84
- توضیح 84
- نشانه های غلوّ 85
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- اعتراف به حق 88
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 1 - شفاعت 94
- اشاره 94
- 2 - علم غیب 94
- تعظیم اولیای الهی 95
- 3 - هدایت 95
- 4 - رأفت و رحمت 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- پی نوشت ها 97
- 1 تا 150 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
یعنی عبادت و پرستش مخصوص خداوند متعال است. خداوند متعال در آیات بسیاری به این نوع از توحید اشاره کرده است؛ از جمله:
الف) «وَقَضی رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیّاهُ»؛(20) «و حکم کرده پروردگار تو این که غیر او را عبادت نکنید.»
ب) «قُلْ یا أَهْلَ الْکِتابِ تَعالَوْا إِلی کَلِمَهٍ سَواءٍ بَیْنَنا وَبَیْنَکُمْ أَلّا نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلا نُشْرِکَ بِهِ شَیْئاً وَلا یَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ»؛(21) «ای اهل کتاب! بیایید از آن کلمه حقّ که میان ما و شما یکسان است پیروی کنیم که به جز خدای یکتا هیچ کس را نپرستیم و چیزی را شریک او قرار ندهیم و بعضی، برخی را به جای خدا به ربوبیت تعظیم نکنیم.»
ج) «وَلَقَدْ بَعَثْنا فِی کُلِّ أُمَّهٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطّاغُوتَ»؛(22) «و همانا ما در میان هر امّتی پیغمبری فرستادیم تا به خلق ابلاغ کنند
که خدای یکتا را بپرستید و از بتان و فرعونیان دوری کنید.»
با توجّه به تأکیدهای قرآن بر توحید در عبادت بجاست که در ارکان این نوع توحید بحث کنیم؛ زیرا عمده اختلاف مسلمانان با وهابیان در این نوع از توحید است.
بررسی مفهوم عبادت
با مراجعه به کتاب های لغت پی می بریم که عبادت و عبودیت به معنای مطلق «خضوع» و «تذلّل» است.
ابن منظور افریقی می گوید: «اصل عبودیت، خضوع و ذلّت است».(23)
فیروزآبادی می گوید: «عبادت یعنی: اطاعت».(24)