- اشاره 1
- مقدمه ناشر 1
- میزان در توحید و شرک 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- مراحل توحید 3
- 1 - توحید در الوهیت 4
- توضیح 4
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- 2 - توحید در خالقیت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- اشاره 9
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- ارکان عبادت 9
- اعمال به نیت است 10
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- اشاره 14
- 1 - شرک جلی 14
- توضیح 14
- 2 - شرک خفی 14
- اقسام شرک 14
- شرک در ربوبیت 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- اشاره 15
- شرک در خالقیت 15
- شرک در الوهیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- 9 - خباثت مشرک 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- سرچشمه های شرک 18
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- توضیح 18
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 2 - حس گرایی 19
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- 3 - منافع خیالی 20
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- اشاره 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- پاسخ 23
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان و کفر 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- توضیح 30
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- اشاره 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- اشاره 38
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- پاسخ 39
- نقد دوم 39
- نقد اوّل 39
- پاسخ 40
- نقد چهارم 41
- نقد سوم 41
- پاسخ 41
- پاسخ 41
- حیات برزخی 42
- اشاره 43
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- فتواهای وهابیان 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- الف) آیات 46
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- توضیح 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- اشاره 53
- بهره مندی اموات 53
- 1 - آیات 53
- 2 - روایات 54
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- اشکال دوم 55
- پاسخ 55
- اشکال اوّل 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- اشاره 57
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- تحجّر وهابیان 62
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در لغت 67
- بدعت در اصطلاح 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- ارکان بدعت 69
- حرمت بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- وسعت دایره حلال 74
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- اشاره 77
- پاسخ 77
- مصادیق واقعی بدعت 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- توضیح 79
- ج) بدعت های عثمان 80
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- عوامل پیدایش بدعت 81
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- اشاره 81
- اشاره 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- توضیح 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- 1 - آیه تطهیر 83
- 2 - حدیث ثقلین 83
- تعریف غلوّ 84
- غلوّ 84
- توضیح 84
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- نشانه های غلوّ 85
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- اعتراف به حق 88
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- 1 - شفاعت 94
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 2 - علم غیب 94
- اشاره 94
- 3 - هدایت 95
- 4 - رأفت و رحمت 95
- تعظیم اولیای الهی 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- پی نوشت ها 97
- 1 تا 150 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
و نیز می فرماید: «یُرِیدُ اللَّهُ أَنْ یُخَفِّفَ عَنْکُمْ وَخُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِیفاً»؛(345) «خدا می خواهد کار را بر شما سبک کند، و انسان ضعیف آفریده شده است.»
رسول خداصلی الله علیه وآله بنابر نقلی فرمود: «من به یهودیت و نصرانیت مبعوث نگشتم، بلکه به حنفیّت و تسامح در دین مبعوث شده ام».(346)
بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت
از بحث های گذشته روشن شد که بدعت در اصطلاح شرع ملازم است با قبح، و حکم شرعی آن حرمت است. بنابر این، تقسیم بدعت اصطلاحی به حسن و قبیح نادرست است. با این حال، اهل سنّت بدعت مصطلح را به دو قسم حسن و قبیح تقسیم کرده اند.(347)
تقسیم بدعتِ مصطلح در شرع به حسن و قبیح، و مشروع و نامشروع نادرست است؛ زیرا در اصطلاح شرع، بدعت به معنای ابداع
حکمی است که مبنای شرعی ندارد. چنین فعلی قطعاً حرام و مبغوض شارع است.
اصل عملی اباحه در اشیا و افعال
علمای علم اصول می گویند: اصل اوّلی در افعال و عادات، حلیّت و برائت است، مگر آن که مورد نهی قرار گیرد. خداوند متعال خطاب به پیامبرش می فرماید: «قُلْ لا أَجِدُ فِی ما أُوحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّماً عَلی طاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلّا أَنْ یَکُونَ مَیْتَهً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنْزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ»؛(348) «بگو ای پیامبر در احکامی که به من وحی شده، چیزی که برای خورندگان طعام حرام باشد نمی یابم جز آن که مردار باشد یا خون ریخته یا گوشت خوک که پلید است یا حیوانی که بدون ذکر نام خدا از روی فسق ذبح کنند.»
دکتر یوسف قرضاوی می گوید: «اوّل مَبدئی که اسلام آن را تقریر کرده، آن است که اصل اوّلی در اشیاء و منافعی که خداوند خلق کرده، حلیّت و اباحه است، و حرام نیست مگر آنچه که بر او نصّ صریح صحیح از شارع بر تحریمش رسیده باشد...».(349)