- اشاره 1
- مقدمه ناشر 1
- میزان در توحید و شرک 1
- فتاوای وهابیان در مصادیق شرک 2
- مراحل توحید 3
- توحید، اساس دعوت انبیا 3
- توضیح 4
- 1 - توحید در الوهیت 4
- 2 - توحید در خالقیت 5
- 4 - توحید در عبادت 5
- 3 - توحید در ربوبیّت 5
- بررسی مفهوم عبادت 6
- ارکان عبادت 9
- الف) اعتقاد به الوهیت کسی که بر او خضوع کرده است 9
- اشاره 9
- اعمال به نیت است 10
- ب) اعتقاد به ربوبیت کسی که بر او خضوع کرده است 10
- عقیده مشرکان 11
- تقسیم توحید نزد وهابیان 12
- شرک 13
- اقسام شرک 14
- 1 - شرک جلی 14
- توضیح 14
- اشاره 14
- 2 - شرک خفی 14
- اشاره 15
- شرک در عبادت وطاعت 15
- شرک در ربوبیت 15
- شرک در الوهیت 15
- شرک در خالقیت 15
- حکم شرک به خداوند 15
- 1 – شرک ، گناهی نابخشودنی 16
- 4 - مشرک در آتش است 16
- 3 - شرک موجب سقوط از مقامات عالی است 16
- 2 - شرک، ظلمی بزرگ است 16
- 8 - نهی از شرک، محور گفت و گوی ادیان 17
- 9 - خباثت مشرک 17
- 6 - مشرک بدون برهان است 17
- 7 - شرک موجب حبط عمل است 17
- 5 - مشرک در گمراهی است 17
- توضیح 18
- 10 - خداوند از مشرک بیزار است 18
- 11 - نفی شرک، هدف بعثت انبیا 18
- سرچشمه های شرک 18
- 1 - پیروی از اوهام 19
- 2 - حس گرایی 19
- 4 - تقلید کورکورانه 20
- 3 - منافع خیالی 20
- 1 - اعتقاد به سلطه غیبی برای غیر خداوند 21
- اشاره 21
- پاسخ 21
- ملاک های شرک نزد وهابیان 21
- پاسخ 22
- 2 - تأثیر مرگ در تحقق مفهوم شرک 22
- 3 - دعا نوعی عبادت است 23
- ایمان و کفر 23
- پاسخ 23
- ایمان در لغت و اصطلاح 24
- اشاره 24
- اموری که ایمان به آن ها واجب است 25
- کفر در لغت و اصطلاح 26
- اقسام کفر 27
- تکفیر اهل قبله 28
- اجتناب از گزافه گویی در تکفیر 29
- تکفیر مسلمانان از دیدگاه روایات 29
- 1 - اسلام در مقابل ایمان 30
- فرق بین اسلام و ایمان 30
- توضیح 30
- غلوّ محمّد بن عبدالوهاب در تکفیر 31
- 2 - تسلیم زبانی وتصدیق قلبی 31
- 1 - توحید انحصاری 31
- 3 - تسلیم، ورای تصدیق قلبی 31
- اشاره 31
- 3 - تکفیر اشخاص 32
- 2 - نسبت شرک به علمای اسلام 32
- 5 - نسبت انکار معاد به غالب مردم 33
- 4 - مقایسه بین افراد 33
- 6 - تکفیر شخصی 33
- 9 - تکفیر کسی که صحابه را ناسزا می گوید 34
- 7 - کفر تمام دیار 34
- 8 - تکفیر امامیه 34
- 10 - تکفیر اهل مکه 34
- 11 - تکفیر اهالی برخی مناطق 35
- 12 - تکفیر ابن عربی 36
- 13 - تکفیر اکثر مسلمانان 36
- 15 - تکفیر فخر رازی 37
- 14 - بت پرستی در نجد 37
- 16 - نسبت شرک به علم فقه 37
- 17 - تکفیر متکلمین 37
- نظری گذرا به کتاب «کشف الشبهات» 38
- اشاره 38
- 18 - دیدگاه محمّد بن عبدالوهاب نسبت به مسلمانان معاصر 38
- پاسخ 39
- نقد دوم 39
- نقد اوّل 39
- پاسخ 40
- پاسخ 41
- نقد سوم 41
- پاسخ 41
- نقد چهارم 41
- حیات برزخی 42
- فتواهای وهابیان 43
- اشاره 43
- ترکیب انسان از روح و جسم 43
- توضیح 43
- استمرار حیات بعد از انتقال از دنیا 44
- الف) آیات 46
- توضیح 46
- وجود ارتباط بین حیات برزخی و حیات مادّی 46
- ب) روایات 47
- حیات انبیا در عالم برزخ 48
- کرامات اولیا در عالم برزخ 50
- حکم قرائت قرآن بر مردگان 51
- 1 - آیات 53
- بهره مندی اموات 53
- اشاره 53
- 2 - روایات 54
- اشکال دوم 55
- بررسی اشکالات وهابیان 55
- اشکال اوّل 55
- پاسخ 55
- سنّت و بدعت 56
- پاسخ 56
- اشاره 57
- فتاوای وهابیان در مصادیق بدعت 57
- تحجّر وهابیان 62
- ادله وهابیان بر حرمت این مصادیق 63
- نمونه هایی از انحراف فکری 63
- پاسخ اجمالی 64
- سنّت در لغت و اصطلاح 65
- بدعت در اصطلاح 67
- بدعت در لغت 67
- تشویش در مفهوم بدعت 68
- حرمت بدعت 69
- ارکان بدعت 69
- نمونه هایی از عمومات قرآنی 70
- نمونه هایی از عمومات حدیثی 72
- شواهد تاریخی بر تطبیق 73
- شمولیّت و عمومیّت تشریع اسلامی 74
- وسعت دایره حلال 74
- نقدِ میزان بودن فعل سلف 76
- بدعت حَسن و قبیح از نظر اهل سنّت 76
- اصل عملی اباحه در اشیا و افعال 76
- اشاره 77
- پاسخ 77
- توضیح 79
- الف) بدعت های خلیفه اوّل 79
- مصادیق واقعی بدعت 79
- ج) بدعت های عثمان 80
- ب) بدعت های خلیفه دوم 80
- عوامل پیدایش بدعت 81
- 1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند 81
- اشاره 81
- 2 - متابعت از هوای نفس 81
- اشاره 82
- حجیت سنّت اهل بیت علیهم السلام 82
- الف) خطّ فکری اجتهاد در مقابل نصوص 82
- توضیح 82
- ب) خطّ تسلیم وتعبّد محض 82
- 3 - نبود روحیه تسلیم 82
- 2 - حدیث ثقلین 83
- 1 - آیه تطهیر 83
- غلوّ 84
- تعریف غلوّ 84
- توضیح 84
- پدیده غلوّ در جهان اسلام 85
- نشانه های غلوّ 85
- موضع ائمه اهل بیت علیهم السلام در برابر غالیان 86
- مخالفت متکلّمان امامیه با غلوّ و غالیان 86
- اعتراف به حق 88
- حدّ و میزان در غلوّ چیست؟ 88
- عوامل پیدایش نظریه همسانی تشیع و غلو 91
- اعتقاد ما درباره اولیای الهی 92
- 1 - شفاعت 94
- اشاره 94
- امور مشترک بین خالق و مخلوق 94
- 2 - علم غیب 94
- تعظیم اولیای الهی 95
- 4 - رأفت و رحمت 95
- 3 - هدایت 95
- سلسله کتاب های پیرامون وهابیت 96
- پی نوشت ها 97
- 1 تا 150 97
- 151 تا 310 112
- 311 تا 423 128
برای بررسی هر یک از این موارد و موارد دیگر و اطّلاع از مصادر آن ها به کتاب شریف «النصّ والاجتهاد» از مرحوم سیّد عبدالحسین شرف الدین عاملی مراجعه کنید.
عوامل پیدایش بدعت
اشاره
بدعت از آن جهت که عمل اختیاری است، لذا دارای اسباب و غایاتی است که همگی منشأ آن به حساب می آیند. اینک به این عوامل اشاره می کنیم:
1 - مبالغه در تعبّد انسان نسبت به خداوند
گاهی افراطگری در تعبّد و به تعبیری دیگر خشک مقدسی، انسان را وادار به بدعت گذاری در دین می کند، که می توان نمونه آن را در وضوی غسلی دانست. برخی برای توجیه شستن پاها در وضو می گویند: شستن پا و وارد شدن با پای نظیف در مسجد بهتر از آن است که انسان پا را مسح کند و سپس با پای کثیف وارد مسجد شود.
جواب این توجیه این است که انسان اوّل پای خود را بشوید سپس به جهت وضوی نماز پاهایش را با نیت تعبّد مسح نماید. و نیز به عنوان نمونه برای این موارد می توان به منع عمر از حج تمتّع مثال آورد؛ زیرا او می گفت: کسی که برای حج آمده تا اعمال حجّش تمام نشده نباید به سراغ زن خود برود گرچه از عمره فارغ شده و از احرام بیرون آمده است.
2 - متابعت از هوای نفس
انسان هنگامی که تاریخ مدعیان نبوّت و بدعت گذاران را مطالعه می کند پی می برد که پیروی از هوای نفس نقش بسزایی در ظهور و بروز رفتار ناشایست آن ها از جمله بدعت گذاری داشته است.
ابن ابی الحدید در «شرح نهج البلاغه» نقل می کند که حضرت علی علیه السلام گذرش به کشته شدگان خوارج افتاد و فرمود: «بؤساً لکم لقد ضرّکم من غرّکم. فقیل: ومن غرّهم؟ فقال: الشیطان المضلّ والنفس الأمّاره بالسوه...»؛(354) «بَدا به حال شما، هر آینه کسانی که شما را گول زدند به شما ضرر رساندند. به حضرت عرض شد: چه کسانی آنان را گول زدند؟ حضرت فرمود: شیطان گمراه کننده و نفسی که امر کننده به بدی است... .»