اتحاد ملی و انسجام اسلامی در سپهر فکری امام (ره) و رهبری صفحه 169

دارند. امام خمینی رحمه الله در تشریح ابعاد مختلف فردی و اجتماعی حج می‌گوید:

حج برای نزدیک شدن و اتصال انسان به صاحب‌خانه است و حج تنها حرکات و اعمال و لفظها نیست و با کلام و لفظ و حرکت خشک انسان به خدا نمی‌رسد. حج، کانون معارف الهی است که از آن محتوای سیاست اسلام را در تمامی زوایای زندگی باید جست‌وجو کرد. حج، پیام‌آور ایجاد و بنای جامعه‌ای به دور از رذایل مادی و معنوی است. حج، تجلی و تکرار همه صحنه‌های عشق‌آفرین زندگی یک انسان و یک جامعه متکامل در دنیاست و مناسک حج، مناسک زندگی است و از آنجا که جامعه امت اسلامی از هر نژاد و ملتی باید ابراهیمی شود تا به خیل امت محمد صلی الله علیه و آله پیوند خورد و یکی گردد و ید واحده شود، حج، تنظیم و تمرین و تشکل این زندگی توحیدی است. حج، عرصه نمایش و آیینه سنجش استعدادها و توان مادی و معنوی مسلمانان است.امام خمینی رحمه الله، صحیفه نور، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1374، چ 2، ج 9، ص 556.در حقیقت، جلوه اجتماعی سیاسی و وحدت‌بخش حج چنین است که این اجتماع عظیم، مرزهای جغرافیایی را کنار زده، نژادها و رنگ‌ها را نادیده گرفته و به فاصله‌های طبقاتی توجهی نکرده است و تنها ضابطه‌اش، تسلیم شدن در برابر امر خداست. آن کس که به آیین مقدس