- پیشگفتار 1
- پگاه سخن 4
- اهمیت و ضرورت اتحاد و به هم پیوستگی اسلامی 11
- تفرقه و دوگانگی، عامل از همگسیختگی اجتماعی 15
- تفرقه و اختلاف، درد کهنه جامعه اسلامی 19
- راههای نزدیک سازی اندیشههای فکری و عقیدتی 24
- ضرورت اتحاد کشورهای اسلامی و پرهیز از اختلاف 28
- فصل اول: اتحاد ملی و همبستگی اسلامی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله 28
- اتحاد اصناف و مذاهب 33
- 1. وحدت میان همه گروههای کشور 36
- دسته بندی وحدت 36
- 2. وحدت میان همه کشورهای اسلامی و همه مسلمانان جهان 36
- اشاره 36
- اشاره 39
- بایستههای وفاق ملی 39
- 3/ 1. برنخاستن اختلافها از انگیزه نفسانی 42
- 3/ 2. جایز بودن وفاق در اصول و اختلاف در روش 43
- 3/ 3. پایبندی همگانی به قانون 44
- حدود اختلافورزی 45
- اندیشه فراملی 46
- خطرهای ملیگرایی افراطی 48
- رهایی ملتهای اسلامی در پرتو اتحاد 52
- اشاره 54
- شاخصهای اتحاد و همبستگی 54
- الف) تشکیل حکومت اسلامی 55
- ب) برقراری روابط حسنه دولت اسلامی با دولتها و ملتهای مسلمان 57
- ج) تلاش برای رفع اختلاف میان امت اسلامی و مسؤولیت علمای اسلام 59
- د) هشیاری در برابر توطئههای مخالفان وحدت اسلامی 62
- ه) لزوم تعامل برادرانه پیروان مذاهب اسلامی با یکدیگر 64
- و) مبارزه با ملیگرایی افراطی 66
- ز) اشتراکات؛ زمینهساز وحدت مذاهب اسلامی 68
- ح) تعیین روز جهانی قدس 70
- ط) تعیین هفته وحدت در پرتو انقلاب اسلامی 71
- م) همبستگی مذاهب اسلامی؛ آرمان حضرت امام 72
- ن) دعوت دولتهای اسلامی به اتحاد و همبستگی 74
- فصل دوم: اتحاد ملی و انسجام اسلامی از دیدگاه رهبری 76
- اشاره 76
- بخش اول: اهمیت وحدت ملی 80
- اشاره 80
- مفهوم وحدت ملی 83
- محورهای وحدت ملی 83
- وحدت و تفرقه، کارکردها و پیامدها 85
- عوامل و زمینههای تفرقه 86
- 1- تحرکات دشمن خارجی 86
- 2- غفلت و کوتاهی خودیها 87
- 3. فتنهانگیزی بزرگان و رهبران سیاسی مورد اعتماد مردم 89
- 4- نقش موثر رسانهها در اختلاف افکنی و تفرقه 90
- یک خاطره از امام (ره) 93
- وحدت کلمه، ضامن سلامت، رشد و سربلندی جامعه اسلامی 93
- 1- همدلی و هماهنگی مسئولان 95
- اشاره 95
- زمینهها و عوامل موثر بر وحدت و اتحاد ملی 95
- الف: هشیاری مسئولان در مقابل نیروهای نفوذی 99
- ب: جلوگیری مسئولان از علنی شدن اختلافات در افکار عمومی 101
- ج: حمایت از یکدیگر در مواضع کلان نظام 103
- 2- وحدت و همدلی گروهها و جناحهای سیاسی 104
- اشاره 108
- بخش دوم: انسجام اسلامی 108
- گناه تاریخی 109
- جایگاه و ضرورت وحدت مذاهب اسلامی 109
- مفهوم وحدت اسلامی 110
- توجه به وحدت شیعی 116
- نسبت وحدت شیعه و سنّی و وحدت ملی 117
- دشمنان وحدت و انسجام اسلامی 118
- ترفندهای تفرقه انگیز دشمنان 121
- 1- تحریف انقلاب اسلامی و اهداف و آرمانهای آن 121
- 2- تفرقه شیعه و سنّی، سمّ مهلک دنیای اسلام 122
- اشاره 129
- 3- غدیر و استفاده ابزاری 129
- ایجاد اختلاف در عراق 130
- 4- تبلیغات مسموم و استخدام نیروهای نفوذی 131
- 5- ترویج ملی گرایی و ناسیونالیسم 132
- اشاره 132
- نتایج شوم و زیانبار تفرقه و جدایی ملتها و دولتهای اسلام 134
- وجوب دفاع مسلمانان و جهان اسلام در برابر توطئه تفرقهافکنی 136
- ضرورت اتحاد مسلمانان 137
- اشاره 138
- محورهای مشترک برای وحدت و انسجام اسلامی 138
- 1- توحید مبنای وحدت اسلامی 138
- 2- وجود مبارک رسول اکرم صلی الله علیه و آله 141
- 3- اهل بیت علیهم السلام 143
- 4- ولایت 144
- فلسطین، مسئله دنیای اسلام 147
- 1- برادری اسلامی و پرهیز از اختلاف اختلاف و دعوا 148
- وظیفه جامعه تشیع و جامعه تسنن 148
- 2- دشمنشناسی 151
- 3- عبرتآموزی از تاریخ 152
- 4- مسؤولیتشناسی علماء و روشنفکران مسلمان 153
- 5- استفاده طلاب از فرصت حج برای ایجاد و تحکیم وحدت اسلامی 154
- 6- تقریب مذاهب 161
- اشاره 161
- 6/ 1. فتواهای مشترک 162
- 6/ 2. تقریب عملی مهمتر از همه نتایج تقریب 162
- 6/ 3. توجه به مشترکات اسلامی به عنوان پایههای تقریب 163
- 6/ 4. جلوگیری از نشر آثار تفرقهانگیز 164
- 7- تهیه منشور وحدت 165
- فصل سوم: حج و انسجام از منظر امام رحمه الله و رهبری 168
- درآمد 168
- 1. پیشرفت معنوی وسیاسیمسلمانان ورفعمشکلاتجهان اسلام 171
- الف: حج از نگاه امام خمینی رحمه الله 171
- فلسفه و اهداف سیاسی و اجتماعی حج 171
- اشاره 171
- 2. متحدسازی مسلمانان در برابر جهان کفر و استکبار 173
- 4. تحکیم برادری مسلمانان 178
- 3. بیداری مسلمانان 178
- نقشها و وظایف زائران و حجگزاران 179
- 1- تبادل نظر مسلمانان در حج 179
- 2- برائت از مشرکان در حج 180
- 3. هشیاری در برابر توطئه اختلافافکنی مسلمانان 181
- اشاره 183
- ب: حج در دیدگاه مقام معظم رهبری 183
- حج؛ رمز وحدت و نماد عظمت 183
- فلسفه و اهداف حج ابراهیمی 185
- 1. امید و گشایش برای مسلمانان 185
- 2. صفا و پاکی روح فردی و جمعی 185
- 3. وحدت و اتحاد مسلمانان 186
- 4. برائت از کفر و شرک و طاغوت 187
- 5. تبادل نظر و انتقال تجارب 188
- 6. نمایش اقتدار و عزت مسلمانان 188
- 7. ایجاد و احیای هویت مشترک 190
- نقشها و وظایف زائران و حجگزاران 193
- 1. دعوت مسلمانان به وحدت 193
- 2. تبادلنظر پیرامون مسائل و مشکلات جهان اسلام 194
- 3. برادری اسلامی و پرهیز از اختلاف و خشونت 195
- تهدیدات و لزوم هشیاری زائران و روحانیون 196
- 4. برائت از دشمنان اسلام و مسلمین و حمایت از محرومان و مستضعفان 196
- کتاب نامه 201
- مقالات 202
راههای نزدیک سازی اندیشههای فکری و عقیدتی
چنانکه برخی از اندیشمندان مذهبی گفتهاند، وحدت تشیع و تسنن، امکانپذیر نیست. این دو جریان عقیدتی، فرهنگی و تاریخی ریشهدار را نه میتوان در هم ادغام کرد، نه میتوان یکی را به سود دیگری- یا به سود اسلام- نابود ساخت. تنها کاری که عملی است، دعوت سنّی و شیعه به اتحاد است؛ چون ضرورت دارد.
اندیشمند اسلامی، استاد شهید مرتضی مطهری در این زمینه بیان متینی دارد که بسیار قابل توجه است. ایشان مسئله اتحاد اسلامی را به دو نوع «عملی» و «غیر عملی» تقسیم میکند و به مناسبت گفتوگو درباره اهمیت کتاب الغدیر و نقش آن در اتحاد اسلامی، به تشریح موضوع میپردازد. این سخن را پی میگیریم: «مقصود از وحدت اسلامی چیست؟ آیا مقصود این است که از میان مذاهب اسلامی، یکی انتخاب شود و سایر مذاهب کنار گذاشته شود یا مقصود این است که مشترکات همه مذاهب گرفته شود و مفترقات همه آنها کنار گذاشته شود و مذهب جدیدی بدین نحو اختراع شود که عین هیچیک از مذاهب موجود نباشد؟ یا اینکه وحدت اسلامی به هیچ وجه ربطی به وحدت مذاهب ندارد و مقصود از اتحاد مسلمین، اتحاد پیروان مذاهب مختلف، در عین اختلافات مذهبی، در برابر بیگانگان است؟ مخالفین اتحاد مسلمین برای اینکه از وحدت اسلامی، مفهومی غیرمنطقی و غیرعملی بسازند، آن را با نام وحدت مذهبی توجیه میکنند تا در قدم اول با شکست مواجه گردد.
بدیهی است منظور علمای روشنفکر اسلامی، از وحدت اسلامی، حصر مذاهب به یک مذهب و یا اخذ مشترکات مذاهب و طرد مفترقات آنها-