- پیشگفتار 1
- پگاه سخن 4
- اهمیت و ضرورت اتحاد و به هم پیوستگی اسلامی 11
- تفرقه و دوگانگی، عامل از همگسیختگی اجتماعی 15
- تفرقه و اختلاف، درد کهنه جامعه اسلامی 19
- راههای نزدیک سازی اندیشههای فکری و عقیدتی 24
- فصل اول: اتحاد ملی و همبستگی اسلامی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله 28
- ضرورت اتحاد کشورهای اسلامی و پرهیز از اختلاف 28
- اتحاد اصناف و مذاهب 33
- دسته بندی وحدت 36
- 1. وحدت میان همه گروههای کشور 36
- 2. وحدت میان همه کشورهای اسلامی و همه مسلمانان جهان 36
- اشاره 36
- اشاره 39
- بایستههای وفاق ملی 39
- 3/ 1. برنخاستن اختلافها از انگیزه نفسانی 42
- 3/ 2. جایز بودن وفاق در اصول و اختلاف در روش 43
- 3/ 3. پایبندی همگانی به قانون 44
- حدود اختلافورزی 45
- اندیشه فراملی 46
- خطرهای ملیگرایی افراطی 48
- رهایی ملتهای اسلامی در پرتو اتحاد 52
- اشاره 54
- شاخصهای اتحاد و همبستگی 54
- الف) تشکیل حکومت اسلامی 55
- ب) برقراری روابط حسنه دولت اسلامی با دولتها و ملتهای مسلمان 57
- ج) تلاش برای رفع اختلاف میان امت اسلامی و مسؤولیت علمای اسلام 59
- د) هشیاری در برابر توطئههای مخالفان وحدت اسلامی 62
- ه) لزوم تعامل برادرانه پیروان مذاهب اسلامی با یکدیگر 64
- و) مبارزه با ملیگرایی افراطی 66
- ز) اشتراکات؛ زمینهساز وحدت مذاهب اسلامی 68
- ح) تعیین روز جهانی قدس 70
- ط) تعیین هفته وحدت در پرتو انقلاب اسلامی 71
- م) همبستگی مذاهب اسلامی؛ آرمان حضرت امام 72
- ن) دعوت دولتهای اسلامی به اتحاد و همبستگی 74
- فصل دوم: اتحاد ملی و انسجام اسلامی از دیدگاه رهبری 76
- اشاره 76
- بخش اول: اهمیت وحدت ملی 80
- اشاره 80
- مفهوم وحدت ملی 83
- محورهای وحدت ملی 83
- وحدت و تفرقه، کارکردها و پیامدها 85
- عوامل و زمینههای تفرقه 86
- 1- تحرکات دشمن خارجی 86
- 2- غفلت و کوتاهی خودیها 87
- 3. فتنهانگیزی بزرگان و رهبران سیاسی مورد اعتماد مردم 89
- 4- نقش موثر رسانهها در اختلاف افکنی و تفرقه 90
- وحدت کلمه، ضامن سلامت، رشد و سربلندی جامعه اسلامی 93
- یک خاطره از امام (ره) 93
- 1- همدلی و هماهنگی مسئولان 95
- زمینهها و عوامل موثر بر وحدت و اتحاد ملی 95
- اشاره 95
- الف: هشیاری مسئولان در مقابل نیروهای نفوذی 99
- ب: جلوگیری مسئولان از علنی شدن اختلافات در افکار عمومی 101
- ج: حمایت از یکدیگر در مواضع کلان نظام 103
- 2- وحدت و همدلی گروهها و جناحهای سیاسی 104
- اشاره 108
- بخش دوم: انسجام اسلامی 108
- گناه تاریخی 109
- جایگاه و ضرورت وحدت مذاهب اسلامی 109
- مفهوم وحدت اسلامی 110
- توجه به وحدت شیعی 116
- نسبت وحدت شیعه و سنّی و وحدت ملی 117
- دشمنان وحدت و انسجام اسلامی 118
- ترفندهای تفرقه انگیز دشمنان 121
- 1- تحریف انقلاب اسلامی و اهداف و آرمانهای آن 121
- 2- تفرقه شیعه و سنّی، سمّ مهلک دنیای اسلام 122
- اشاره 129
- 3- غدیر و استفاده ابزاری 129
- ایجاد اختلاف در عراق 130
- 4- تبلیغات مسموم و استخدام نیروهای نفوذی 131
- اشاره 132
- 5- ترویج ملی گرایی و ناسیونالیسم 132
- نتایج شوم و زیانبار تفرقه و جدایی ملتها و دولتهای اسلام 134
- وجوب دفاع مسلمانان و جهان اسلام در برابر توطئه تفرقهافکنی 136
- ضرورت اتحاد مسلمانان 137
- اشاره 138
- محورهای مشترک برای وحدت و انسجام اسلامی 138
- 1- توحید مبنای وحدت اسلامی 138
- 2- وجود مبارک رسول اکرم صلی الله علیه و آله 141
- 3- اهل بیت علیهم السلام 143
- 4- ولایت 144
- فلسطین، مسئله دنیای اسلام 147
- وظیفه جامعه تشیع و جامعه تسنن 148
- 1- برادری اسلامی و پرهیز از اختلاف اختلاف و دعوا 148
- 2- دشمنشناسی 151
- 3- عبرتآموزی از تاریخ 152
- 4- مسؤولیتشناسی علماء و روشنفکران مسلمان 153
- 5- استفاده طلاب از فرصت حج برای ایجاد و تحکیم وحدت اسلامی 154
- اشاره 161
- 6- تقریب مذاهب 161
- 6/ 2. تقریب عملی مهمتر از همه نتایج تقریب 162
- 6/ 1. فتواهای مشترک 162
- 6/ 3. توجه به مشترکات اسلامی به عنوان پایههای تقریب 163
- 6/ 4. جلوگیری از نشر آثار تفرقهانگیز 164
- 7- تهیه منشور وحدت 165
- فصل سوم: حج و انسجام از منظر امام رحمه الله و رهبری 168
- درآمد 168
- اشاره 171
- فلسفه و اهداف سیاسی و اجتماعی حج 171
- الف: حج از نگاه امام خمینی رحمه الله 171
- 1. پیشرفت معنوی وسیاسیمسلمانان ورفعمشکلاتجهان اسلام 171
- 2. متحدسازی مسلمانان در برابر جهان کفر و استکبار 173
- 4. تحکیم برادری مسلمانان 178
- 3. بیداری مسلمانان 178
- نقشها و وظایف زائران و حجگزاران 179
- 1- تبادل نظر مسلمانان در حج 179
- 2- برائت از مشرکان در حج 180
- 3. هشیاری در برابر توطئه اختلافافکنی مسلمانان 181
- ب: حج در دیدگاه مقام معظم رهبری 183
- اشاره 183
- حج؛ رمز وحدت و نماد عظمت 183
- فلسفه و اهداف حج ابراهیمی 185
- 1. امید و گشایش برای مسلمانان 185
- 2. صفا و پاکی روح فردی و جمعی 185
- 3. وحدت و اتحاد مسلمانان 186
- 4. برائت از کفر و شرک و طاغوت 187
- 5. تبادل نظر و انتقال تجارب 188
- 6. نمایش اقتدار و عزت مسلمانان 188
- 7. ایجاد و احیای هویت مشترک 190
- نقشها و وظایف زائران و حجگزاران 193
- 1. دعوت مسلمانان به وحدت 193
- 2. تبادلنظر پیرامون مسائل و مشکلات جهان اسلام 194
- 3. برادری اسلامی و پرهیز از اختلاف و خشونت 195
- تهدیدات و لزوم هشیاری زائران و روحانیون 196
- 4. برائت از دشمنان اسلام و مسلمین و حمایت از محرومان و مستضعفان 196
- کتاب نامه 201
- مقالات 202
3/ 1. برنخاستن اختلافها از انگیزه نفسانی
اختلافهای نفسانی به نزاع و دشمنی کشیده میشود. اختلافی که از روی خودخواهی باشد، مانع بزرگی در راه ایجاد وحدت است. اینگونه انگیزههای ویرانکننده در کلام امام خمینی رحمه الله نکوهش شده است:
همه این نزاعها برای این است که این برای خودش یک چیزی میخواهد، آن هم برای خودش یک چیزی میخواهد. این دو خودها تزاحم میکنند. این قدرت را میخواهد مال خودش باشد.
آن هم قدرت را میخواهد مال خودش باشد. تزاحم میکنند (و) جنگ (درمیگیرد).صحیفه امام، ج 11، ص 381. در واقع، اختلاف ناپسند و غیرمشروع، نتیجه خودخواهی است به فرموده امام: «اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود، به دیگری پرخاش کنند».همان، ج 21، ص 28. ازاینرو میافزاید که اگر اختلافی هم پیش آید، باید سرچشمه و انگیزه الهی داشته باشد و به دور از جنجالهای متعارف صورت پذیرد.
انگیزه الهی، هدف را مشخص میسازد و در نهایت، وحدت رویه را پدید میآورد:
... شما اختلافاتی را که از نفسانیت سرچشمه میگیرد، باید از بین ببرید و مطمئن باشید که اگر کارهایتان از الوهیت سرچشمه نگیرد و از وحدت اسلام بیرون بروید، مخذول میشوید.صحیفه امام، ج 18، ص 134.