راه وحدت امت اسلامی صفحه 100

حذف جمله «حَی عَلی خَیرِ الْعَمَلِ»

آنها می خواستند مردم را به جهاد علاقه مند کنند، در حالی که «

حی علی خیر العمل » ، نماز را بهترین عمل معرفی می کرد و این معنی، با شوق داشتن به جهاد در راه خدا منافات داشت، به همین دلیل، این جمله را از اذان و اقامه حذف کردند! (1)

آنها گمان می کردند حذف این جمله از اذان و اقامه، جهاد را تثبیت می کند، در صورتی که نماز خواندن هم به انسان آرامش می دهد و هم پاداش فراوانی به همراه دارد و همین امر موجب می شود که مردم، از جهاد که خطرها و مشکل های بسیاری در پی دارد، منصرف شوند و به نماز خواندن قناعت کنند!

هدف آنهایی که در رأس حکومت بودند (عمر بن خطاب) ، کشورگشایی و توسعه جغرافیایی بود و در این راستا جز تشویق بیش از اندازه مردم به جهاد راه دیگری نداشتند و به همین دلیل «جهاد» را بهترین عمل برای روز قیامت معرفی می کردند و با حذف جمله: «

حی علی خیر العمل » ، آن را یک مصلحت متعبدانه می دانستند، بی آنکه از جانب شارع مقدس، دلیلی بر آن وجود داشته باشد.

بر همین اساس بود که عمر بر بالای منبر می گفت:

سه چیز در زمان رسول خدا مباح بود و من آنها را نهی و حرام می کنم و هر کس آنها را مرتکب شود، مجازات می نمایم، آنها متعه زنان، متعه حج و حی علی خیر العمل است! (2)

این مطلب را قوشچی (از امامان متکلم اشاعره) در مباحث امامت «شرح تجرید»